Temassız karta 16 milyon - Ödeme Sistemleri Haberleri

İETT'nin otomasyona geçişi çalışmaları kapsamında Akbil'in yerine getirilecek ‘temassız elektronik kart' uygulaması, İstanbulular'a 16 milyon TL'lik ek bir maliyet getirecek. İlk etapta indirimli statüsündeki yolcularla başlayacak olan uygulama, zaman içinde önce tüm toplu taşıma araçlarını kullanan toplam 4 milyon yolcuyu, ardından otopark, Halk Ekmek, müze gibi belediyenin işlettiği mekan ve hizmetleri kullanan 4 milyon İstanbullu'yu daha kapsayacak. Akbille değiştirildiğinde 4 TL, normalde ise 10 TL'ye satılacak olan yeni kartların maliyeti böylece yaklaşık 55 milyon TL'yi bulacak.
İstanbul'un toplu taşıma araçlarında kullanılan akbilin yerine getirilen ‘temassız elektronik kart' uygulaması tartışma yarattı. Sistemle İETT'nin otomasyona geçeceğini belirten Genel Müdür Dr. Hayri Barçalı, böylece milli gelir kaybını önleyeceklerini savunurken, Tüketiciler Birliği uygulamanın İstanbullular'a ek maliyet getireceği ve kartların maliyetinin en fazla 2.5 TL olduğu gerekçesiyle dava açmaya hazırlanıyor. CHP ise, İETT'yi rant peşinde koşmakla suçladı. Yeni kartlar ayrıca, akbile göre daha fazla kırılma, kaybolma ve bozuma tehlikesi taşıdığı için de eleştiriliyor.

Kapsama alanı genişleyecek
İETT Genel Müdürü Dr. Hayri Barçalı, akbil yerine kullanılacak temassız kartların maliyetinin, istenen rakamlarla karşılaştırıldığında yüksek olmadığını savundu. Barçalı, "Kartların bize maliyetini açıklayamam ama bizim rakamlarımız kesinlikle 2.5 TL'nin çok üzerinde" dedi. Dr. Barçalı, ilk etapta aralarında öğrenci, öğretim üyesi, yaşlı ve engellilerin bulunduğu indirimli statüsündeki 1 milyon yolcuyu kapsayacak olan uygulamanın aslında İETT'ye gelir kaybettirdiğini iddia etti. Barçalı, "Bu statüdeki yolculardan periyodik olarak alınan 5 TL'lik ücret artık alınmayacak. Bir defaya mahsus olmak üzere verdikleri 4 TL ile ömür boyu bu kartı kullanabilecekler" dedi. İdirimli statüsü dışındaki yolcular için temassız elektronik kart uygulamasının henüz başlamadığını hatırlatan Barçalı, mevcut akbillerin kullanımının şimdilik süreceğini söyledi.
Kartların İETT'nin otomasyona geçişinde önemli rol oynayacağını vurgulayan Barçalı, bu yolla milli gelir kaybının da önleneceğini savundu. Barçalı, toplam aktif 4 milyon akbil kullanıcısının temassız elektronik karta geçmesi halinde ortaya çıkacak olası 16 milyon TL gelir hakkında ise, şu yorumu yaptı, "Bir otobüs 250 bin TL dersek, bu parayla sadece 64 otobüs alınabilir. Oysa İETT'nin 2 bin 813 otobüsü var. Yani bu kartların değişmesinden elde edilecek gelir İETT açısından önemli bir rakam teşkil etmiyor."

Bedava olması mümkün değil
Barçalı, bu değişim masrafının neden halkla paylaşıldığı sorusuna ise, kamu kurumlarının zaten bu tür bir hizmeti bedava vermesinin mümkün olmadığını söyledi. Barçalı, "Sınav günleri veya özel günler için bile bedava otobüs hizmeti koymak için İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Meclisi'nden karar gerekiyor. Kart değişim ücretini de bedava yapmamız tek başımıza alabileceğimiz bir karar değil" diye konuştu.
Temassız elektronik kartla gelen ulaşım uygulamasının daha büyük bir projenin ilk aşaması olduğunu da vurgulayan Barçalı, şöyle devam etti: "Adı İstanbulkart olan bu uygulama çok daha geniş kapsamlı olacak. Müzeler belki Halk Ekmek gelecekte bu uygulamanın içinde olacak. Otomobili olan bile otopark ücretini bu kartla ödeyebilecek. Nihayetinde bu kart sadece yalnızca ulaşım hizmetinde kullanılmayacak. Bu yüzden hedefin zaman içinde tüm İstanbullu'yu kapsayacağını düşünmeliyiz."

İETT yüzde 400 kar peşinde
Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Nazım Kaya ise, yaptıkları sektör araştırmasına göre bu tür kartların en fazla 2.5 TL'ye mal olduğunu savunarak, İETT'yi yüzde 400 kar peşinde koşmakla suçladı. Kaya, "Hukukçu arkadaşlarımız konu üzerinde çalışıyor. Akbillerin bu kartla değiştirilmesi sırasında ek bir para alınmasını protesto ediyoruz. Önümüzdeki hafta bununla ilgili olarak yargıya başvurmayı düşünüyoruz. Bizden 10 TL istiyorlar. Şimdi ‘zorunlu değil' diyorlar ama bir süre sora zorunlu satış yapacaklar. Yüzde 400 karla bize zaten kullandığımız bir şeyi yeniden satmaya kalkıyorlar" dedi. Kaya, akbilini verene bu kartın bedava ya da maliyetine verilmesi gerektiğini vurgulayarak, "Tüketicinin mecburiyeti üzerinden para kazanmak evrensel tüketici haklarına aykırıdır" diye konuştu.
Tüketiciler Birliği Genel Başkan Yardımcısı ve geçiş kontrol sistemleri uzmanı Mustafa Dinç ise, kullanılan kartın, 13. mhz frekansında çalışan çipli bir kart olduğunu belirtti. "Kontör ya da TL yüklenebilir bu kartı personel takibi için de kullanıyoruz. Hepsi çeşitli kalitelerde ama aynı işi gören kartlar. İç piyasa fiyatı ise yaklaşık 70 dolarcent. Yurtdışından ithal fiyatı ise yaklaşık 35 dolarcent. Adet başına renkli baskı maliyeti 1 TL civarında ve genellikle bu sponsorlukla çözülüyor. Yani kartı kullandıracak olana yine bir maliyet getirmiyor" diye konuştu. Kartların yapabildiği işi akbil tomlarının da yapabileceğini belirten Dinç, akbil tomlarının daha dayanıklı olduğunu da vurguladı. Dinç, "Bu kartlar daha kolay harap olacaktır. Çünkü kartlar elektronik aksamlı, etrafında anten vazifesi gören tele sahip gereçler. Bunlar kolayca kırılabilir, zarar görebilir. O zaman bu parayı yeniden talep edecekler. Ek yük olacak" değerlendirmesinde bulundu.

Para halkın cebinden çıkmamalı
CHP Parti Meclisi Üyesi Gürsel Tekin ise, Habereretis adli internet sitesine yazdı yazıda, şu görüşleri dile getirdi: "Bir an için, İBB ve İETT'nin haklı gerekçeleri olduğunu varsayalım. Yeni sistemle kamunun parasının garanti altına alınacağını kabul edelim. Teknolojik gelişmelere karşı çıkacak değiliz. En iyi ve en kolay sistem hangisiyse, belediye tabii ki onu kullanmalı. Ancak bunu yaparken, halkın cebinden para alınmamalı."

Maliyet açıklanmıyor, kim getiriyor belli değil
Öte yandan, temassız elektronik kartı İETT'ye tedarik eden Belbim, kartın kaç TL'ye mal olduğu ve hangi kuruluştan satın alındığı ve tedarik biçimi konularında, Genel Müdür Harun Duman'ın kurum dışında olmasını gerekçe göstererek bilgi vermedi.

İstanbullular tepkili
Fahrettin Nurdoğan: Birileri yine rant peşinde. Bu uygulamayı protesto edeceğim ve o plastik kartı almayacağım. Belediyenin ek para istemesi haksız bir uygulama.
Hüseyin Balcı: Zaten pahalıya yolculuk ediyoruz. 4 TL az görünebilir ama bu bana dokundu.
Memduh Özarpacı: Uygulamadan memnunum. Emekliyim. Benden 3 yılda bir para alınıyordu. Şİmdi bir defe para verdim. Artık rahat edeceğim.
REFERANS