Krizin ardından katmerlenerek güçlenen işsizlik sorununa dair bu yıl da olumlu sinyaller gelmiyor. Hükümetin 2009 yılı için yüzde 14.8 olan işsizlik tahmini yüzde 14 ile beklentilerin altında çıksa da, bu yıl için öngörülen işsizlik oranı yüzde 14.6. Bu rakam revize edilse bile Türkiye’de işsizliğin bir süre daha memnun edici noktalara gelmeyeceği görüşü hakim. Hükümetin 2010 programına göre bu yıl 308 bin kişiye istihdam yaratılması bekleniyor. Bu koşullarda Türkiye’nin önde gelen holding ve şirketlerinin bu yıl için açıkladığı yeni istihdam planı 45 bin kişiyi bulmuş durumda. Bu rakamın yüzde 25’i, 7 holding, 1 şirket, 5 banka ve perakendecilerin çatı örgütünce gerçekleştirilecek.

PERAKENDECİLER YOĞUN İŞE ALIM PLANLIYOR

Koç, Sabancı gibi Türkiye’nin önde gelen holdinglerinin 2010 yılı için yaklaşık yüzde 5-6’lık istihdam artışı yapmayı planladığı dikkat çekiyor. Holdingler arasında en yüksek artışı yüzde 16 ile Zorlu Holding’in yapacağı göze çarpıyor. Bunun nedeni de Holding’in Zincirlikuyu’da yapımını sürdürdüğü inşaatın tamamlanmasıyla
burada sıfırdan yaratılacak istihdam olarak gösteriliyor. Öte yandan, bu yıl istihdamını artıracak en önemli sektörlerden bir tanesi de bankacılık olarak öne çıkıyor. Geçen sene kar ettikleri halde toplu işten çıkarmalarla yoğun şekilde eleştirilen bankacılık sektörünün bu yıl istihdamda atılım yapacağı dikkat çekiyor. Ayrıca istihdamda öne çıkan bir diğer sektör olan perakendede toplu işe almalar yaşanması bekleniyor. Perakendecilerin çatı örgütü Birleşmiş Markalar Derneği’nin (BMD) üyeleri bu yıl için 22 bin 500 kişiye istihdam sağlayacağı öngörüsünde bulunuyor. Buna ek olarak holdinglerin yapacağı alımların sektörel dağılımlarına bakıldığında da yoğun olarak perakende sektöründe işe alım yapılacağı gözler önüne seriliyor.

‘Bir yandan işten çıkarmalar sürer’ endişesi

Yılbaşında verilen yeni istihdam öngörüleri zaman zaman ‘Tam olarak gerçeği yansıtmıyor’ eleştirilerine de maruz kalıyor. Bunun nedeni her ne kadar yeni işe alım rakamları ümit verici olsa da bazı durumlarda işe alımlar kadar aynı holding ya da şirketlerde işten çıkarmaların da
yaşandığı biliniyor. Bu durumda istihdama ilişkin ümit verici haberlere işten çıkarma haberlerinin gölgesi de düşebiliyor.

Çin’de iş var ama çalışacak adam yok!

Başta ABD olmak üzere dünya ekonomilerinde büyüme rakamları yeniden artı seviyelere çıkmaya başladı. Hatta ABD’de bu oran son çeyrekte yüzde 5.9’a sıçradı. Ancak rakamlarda gözlemlenen bu olumlu gelişme istihdama şimdilik yansımıyor. ABD’de işsizlik yüzde 10’luk seviyesini koruyor. AB’de ise bu rakam yüzde 9.7 düzeyinde seyrediyor. ABD Başkanı Barack Obama’nın ekonomi danışmanlarından Christina Romer yaptığı açıklamada istihdam bakımından rakamların bu yıl çok iyiye gitmeyeceğini, düzelmenin 2012’den itibaren beklenmesi gerektiğini vurguladı. Asya Pasifik Bölgesi’nde ise manzara çok farklı. Çin ve Hindistan’da büyüme rakamları çift basamaklı çıkıyor. Bu gelişmenin istihdama yansıması ise çok olumlu. Öyle ki 1.5 milyarlık nüfusuyla dünyanın üretim merkezi haline gelen Çin, ekonomi çarklarının hızla dönmeye başlamasıyla birlikte oyuncak, tekstil ve elektronik sektörlerinde çalışacak yeterli miktarda işçi bulamamaktan yakınıyor.

2009 yılı ‘karlı tenkisat’ yılı oldu

2009 yılı krizin istihdamı en çok vurduğu yıl olmuştu. Nitekim Reuters’ın Eylül 2008 ile Nisan 2009 tarihleri arasında yaptığı araştırmaya göre araştırmaya konu olan borsa şirketlerinin karlı oldukları halde toplam 4 bin 500 kişiyi işten çıkarmaları dikkat çekmişti. En yoğun işten çıkarmalar ise finans ve otomotiv sektörlerinde yaşanmıştı.

Meltem ERSOY - GAZETE HABERTÜRK