Tamı tamına 3 milyar 511 milyon TL net kar. Bankanın yetkililerini kutluyorum. Ancak karı açıklarken, keşke bankanın, kuruluş amacı doğrultusunda çiftçilerimize bu dönemde ne kadar kredi kullandırdığına ve sektörü ne kadar desteklediğine dair bilgiler de verselerdi. Çünkü tarım ve hayvancılıkla uğraşan sektörün ne büyük finansman sıkıntısı çektiği haberleri basının gündeminden hiç ama hiç eksik olmuyor. Tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar perişan halde.

Banka neden kuruldu?

Zamanında Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde olan eski Yugoslavya’nın Niş kenti valisi olan Mithat Paşa, çiftçilerin içinde bulundukları zor koşulları ortadan kaldırmak, mali kaynak desteği sağlamak ve onları tefecilerin elinden kurtarabilmek için devlet yardımının gerektiğini tespit ediyor. Ancak yapılacak yardımın halk tarafından desteklenmesinin önem taşıdığını düşünüyor. Nihayet 1863 yılında, çiftçilerin de kaynaklarını biraraya getirmeleriyle Mithat Paşa öncülüğünde, devlet eliyle ve devlet himayesinde “Memleket Sandıkları” adlı organizasyon kuruluyor ve bugünkü Ziraat Bankası’nın temelini oluşturuyor.

1883 yılında çiftçilerin kaynağı ile kurulan bu sandıklar “Menafi Sandığı” adını alıyor. Amaç çiftçilere mali destek sağlamak. 15 Ağustos 1888’de de “Menafi Sandıkları” yerine Ziraat Bankası resmen kuruluyor. Menafi sandıklarının mali kaynakları bankaya devrediliyor. Ziraat Bankası da bugüne dek kuruluş amacına uygun bir şekilde çiftçinin bankası olarak Türk bankacılık sistemindeki yerini alıyor.

Devletin kaynağı Ziraat’e

Kamu kurumlarının bütçelerindeki paranın tamamı yıllardır Ziraat’e sıfır faizle yatar. Banka bu kaynağı yüksek faizle hem devlete borç verir, hem de çiftçiye ve reel sektöre. “Bundan doğal ne olabilir?” dediğinizi duyar gibiyim. Haklısınız. Ama biraz da ne olması gerektiğine bir bakalım:

Ziraat, kamu kurumu olmaktan gelen bazı sosyal görevleri bulunmasıyla birlikte esasen çiftçilerin finansmanı için kurulmuş bir banka. Üstelik kuruluş harcında çiftçinin mali kaynakları var. O halde çiftçilerin finans ihtiyacını da bu banka karşılayacak. İkincisi, kamu kaynağı ile kurulmuş olduğu için reel sektörü ve ticaret sektörünü de desteklemek bankanın görevi.

Çiftçiler 5 kuruşa muhtaç

Çiftçilerin mali kaynak sıkıntısı çektiğini ben değil 72 milyon halk biliyor. Çiftçi mazot ve gübre maliyetini bile karşılayamıyor. Tefecilerin eline düştükleri için neleri varsa kaybettiklerine dair her gün haberler çıkıyor. Tarım sektörü, Ziraat Bankası’nın kendilerini unuttuğunu söylüyor. Ziraat’in çiftçinin ihtiyacını karşılamadığı doğru olacak ki, kimi özel bankalar kredileriyle tarım sektörüne kol kanat germeye başlamış... Önceki gün tarım sektöründe faaliyet gösteren önemli kuruluşların temsilcilerinin katıldığı bir başka bankanın düzenlediği toplantıdaki konuşmaları dinledim. Ziraat Bankası’nın adını ağzına alan çıkmadı. Sordum, “Ziraat’ten destek almıyor musunuz?” diye. Ne cevap verdiler dersiniz: “Hocam siz bu memlekete yaşamıyor musunuz? Ziraat’in asıl işlevini bir kenara bırakıp, kaynağını sadece Hazine kağıtlarına yatırdığını bilmiyor musunuz?..”

Bunları işitince tarım sektörü adına çok üzüldüm. Dünkü kar açıklamasında Ziraat Bankası yetkililerinden durumun böyle olmadığını, çiftçilere nasıl ve ne kadar destek verdiklerini de duymak isterdim. Yine de bunca kar için teşekkürler, ancak çiftçileri de sakın unutmayın derim.
AYDIN AYAYDIN-VATAN