Türkiye-IMF görüşmelerine yönelik kısa bir süre önce 'masadayız' denilmişti. Ancak taraflar dün "Stand-by anlaşması yok, IMF mayısta 4. madde gözden geçirmesi için Türkiye'ye davet edildi" açıklaması yaptı. Merak edilen konu ise "Ne değişti de taraflar masadan kalktı?" Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, sebebi bazı siyasi dayatmalara bağladı. Erdoğan " IMF ile belediye borçları gibi bazı konularda anlaşamadık, bunlar da stand by anlaşmasını ortadan kaldırdı" dedi. Aldığımız bilgiler, anlaşmazlık konuları dışında aslında Türkiye ile IMF'nin arasına faiz girdiğini de gösteriyor. Yetkililere göre Türkiye, görüşmelerde kriz nedeniyle özel bir faiz oranı uygulanması istedi, Fon bu talebe yanaşmayınca görüşmeler kesildi.

YÜZDE 3.26 FAİZ MALİYETİ ÇIKTI
"Ne oldu da stand-by için masada değiliz?" sorusunu yanıtlayan yetkililer konuyu şöyle özetliyor: "Türkiye krizle ilgili risklerin devam ettiğine işaret ederek standart Stand-by'daki orandan daha düşük faizle kredi talep etti. Ancak, bu konuda uzlaşma sağlanamadı. Fon da 4. madde incelemesi konusunda sıkıştırdı. Türkiye de IMF'yi davet etmek durumunda kaldı." Faiz konusunu biraz daha açalım... Fon, stand-by kapsamında verdiği kredinin faizini, kullanılan kaynağın miktarına, üye ülkenin borçlanma derecesi ve kotasına göre belirliyor. Faiz kura bağlı olarak da değişiyor. Bir ülke kotasının yüzde 300'nün altında borçlandıysa faiz bugün itibariyle yüzde 1.26. Eğer borçlanması yüzde 300'ün üzerindeyse faiz yüzde 3.26'ya kadar çıkıyor. İşte Türkiye ile IMF bu konuda ayrıştı. IMF'nin anlaşma imzaladığı Macaristan gibi kotasının üstüne çıkan Türkiye de yüzde 3.26 faiz maliyeti çıkarıldı. Türkiye oranın indirilmesini isteyince anlaşma iştahı da kesildi.

Hazal ATEŞ / Sabah

IMF heyeti rapor hazırlayacak

IMF mayısta yapacağı ziyarette, Türkiye'nin orta ve uzun vadeli ekonomi politikalarını, yapısal reformlarını değerlendirecek. Türkiye'nin maliye ve para politikalarının büyüme ve ödemeler dengesi üzerindeki etkilerini inceleyecek. Çalışmaları özetleyen rapor hazırlayarak, İcra Direktörleri Kurulu'nun onayına sunacak.


Uzlaşılamayan konu harcamalar

IMF ile bir diğer konu Başbakan Erdoğan'ın da dün kısaca değindiği harcama ve gelir konusundaki uzlaşmazlık. IMF, Türkiye'nin Orta Vadeli Program'da ortaya koyduğu hedefleri ulaşılabilir ve tutarlı bulduğunu açıklamıştı. Ancak IMF, mahalli idarelerin sıkı bütçe uygulamaları, Gelir İdaresi'nin özerkliği, asgari ücret ve emekli zamlarını telafi edecek mali düzeltme ve KİT fiyatlarında düzenleme gibi konularda müzakereleri tamamlayamadı. Bütçe dışında izlenen KİT, TOKİ gibi kurum harcamaların da bütçeye dahil edilmesi konusunda telkinlerde bulunduğu da konuşulan anlaşmazlık kalemleri arasında. Yetkililer, "Seçim dönemine giriyoruz. Hükümet, harcamaları daha fazla kısma konusunda taahhütte bulunmak istemedi" değerlendirmesini yaptı.

Yapılanların tümü sıfırlanacak

IMF'nin 4. madde konsültasyonu aslında işler bitti gibi görünse de zorlu bir süreci beraberinde getirdi. İşte önümüzdeki günlerde Türkiye ekonomisini de doğrudan etkileyecek 3 önemli gelişme:

1- IMF heyeti 2-3 hafta Türkiye'de kalarak IMF İcra Direktörler Kurulu'na sunulacak raporu hazırlayacak.

2- Raporu Türkiye masası hazırlamayacak. Muhtemelen Avrupa masasından başka bir heyet gelecek.

3- En önemlisi de tüm pozisyonların sıfırlanması. Yani hükümet eğer 'Yeni bir standby için görüşmek istiyorum' derse bunun için daha önce konuşulan ya da anlaşılan tüm konular masaya tekrar gelecek.


Ekonomistler ne dedi

Yapı Kredi Başekonomisti Cevdet Akçay:
Türkiye'nin rüştünü ispat etme vakti geldi
Hükümet IMF anlaşması konusunda, 'Şuyu Vukuundan beter' söylentisi ile süreci iyi idare etti. Artık Türkiye'nin rüştünü ispat etme zamanı geldi. Türkiye'nin bugüne kadar IMF anlaşması yapmayıp sanki yapmış gibi mali disiplin göstermesi çok işine yarayacak. Önümüzdeki dönemlerde daha fazla yabancı sermaye çekebilecek.

Yatırım Fin. Ekonomisti Levent Durusoy:
Seçime kadar görüşme olmaz
En azından önümüzdeki seçime kadar görüşmelerin yeniden gündeme gelmesini beklemiyorum. Büyüme beklentimiz yüzde 3.5 civarında. IMF olmaması büyüme hızını sınırlayacak. Piyasa açısından IMF ile ilgili iyi haberler fiyatlara katılıp olumsuzlara bakılmıyordu. Artık elirleyici uluslararası risk iştahı olacak.

HSBC Stratejisti Fatih Keresteci:
'IMF olmayacak' hiç fiyatlanmamıştı
IMF olmayacağını hiç fiyatlamadık bugüne kadar. Pozitif gelişme değil ama günlük bir olumsuzluk da değil. Artık 'IMF' diye bir çıpa yok. Dışarıdan ya da içeriden gelebilecek hareketlere Türk piyasasının dayanıklılığı kesinlikle azalacak. İlk aşamada olmasa da ileride mutlaka etkisini hissedeceğiz.

Finansbank Başekonomisti İnan Demir:
Not ve toparlanma IMF'yi özendirmedi
Madde 4 istişarelerine geçilmesi Türkiye-IMF ilişkileri konusundaki tahminlerimize uyuyor. Bir süredir süren toparlanma ve not artırımları sonrasında hükümetin IMF ile anlaşmak için yeterli özendirici sebebi olmadığını ifade ediyoruz. IMF, ocak sonundan beri piyasa gündeminden çıkmıştı.