Gülümhan GÜLTEN / VATAN
-----------------------------------------------------------------
Geçtiğimiz hafta açıkladığı rekor karla gündeme gelen Ziraat Bankası’nın “yurtdışında bölgesel güç olma” planında dışarda tutuğu Suriye’yle ilgili ilginç bir gelişme yaşandı. Geçtiğimiz aylarda Suriye’de bir banka kurmak için kolları sıvayan Ziraat Bankası, ülke yasalarının 200 milyon dolarlık ödenmiş sermaye şartı dayatması üzerine, planını askıya almıştı. Bu kapsamda Ziraat yurtdışında büyüme planını “Balkanlar, Suriye hariç Ortadoğu ülkeleri, Türki Cumhuriyetler” olarak belirlemişti.

Ancak banka kaynaklarından edinilen bilgilere göre, Ziraat bir kaç hafta önce Suriye’den gelen bir haberle sevindi. Buna göre, Ziraat Bankası’nın ülkeye girişini kolaylaştırmak üzere çalışma başlatan Suriye yönetiminin, 200 milyon dolarlık ödenmiş sermaye şartını değiştirmek üzere çalışma başlattığı belirtildi. Suriye’nin yasalarında gerekli değişikliği yaparak ödenmiş sermaye şartını 80-100 milyon dolara indirmeyi hedeflediği ifade ediliyor. Ancak banka yetkilileri, Suriye yasalarının zorunlu kıldığı bu şartın sadece Ziraat’e özgü bir değişiklikle esnetilemeyeceğini, yapılacak yasal değişiklikle Ziraat başta olmak üzere ülke piyasasına ilgi duyan diğer yabancı bankaların da yararlanabileceğini belirtiyor.

Öte yandan Ziraat Bankası yetkilileri, sınırın 100 milyon doların altına inmesinin, yabancı banka hassasiyeti olan ülkede psikolojik sınır olması nedeniyle güç olduğunu vurguluyor. Ziraat Bankası’nın ise, bu sınırın 100 milyon dolar civarına çekilmesi halinde bile tutarı yüksek bulduğu ancak yeniden değerlendireceği söyleniyor. Suriye’nin bu değişikliği “kabul edilebilir bir tutara” indirecek şekilde gerçekleştirmesi halinde, Ziraat Suriye’de banka kurmak için izin başvurusu yapacak.

Sınır, Türkiye’de 20 milyon, Suriye’de 200 milyon dolar

Ulusal piyasasına yabancı girişini engellemek amacıyla Suriye, uzun süre yabancı yatırım oranını yüzde 49’la sınırlamış, ancak bu yılın başından itibaren bu oranı yüzde 60’a yükseltmişti. Aynı dönemde yabancıların mülk edinmelerinin önündeki engeller de esnetildi. Bu gelişmeler yaşanırken, Suriyeli yetkililerden Türk yatırımcılara dönük çağrılar gelmeye başladı. Bu kapsamda Ziraat Bankası da Suriye’de bir banka kurmak ya da şube açmak yönünde bir çalışma başlattı. Ancak bu kez de Ziraat Bankası’nın önüne ülke yasalarından kaynaklanan zorunluluklar çıktı. Yabancı bir bankanın ülkeye girişi için, en az 200 milyon dolar para getirmesini zorunlu tutan bu koşul Ziraat Bankası’nın planından vazgeçmesine yetti. Halen Türkiye’de yeni bir banka kurmak için gereken bu tutar 30 milyon lira düzeyinde. Bu günün kurlarıyla bu tutar 20 milyon dolara karşılık geliyor.

BDDK BAŞKANINI KIZDIRAN GERÇEK


BDDK Başkanı Tevfik Bilgin, geçtiğimiz ay sonunda yaptığı bir değerlendirmede, “Türkiye’de Bankacılık Kanunu’nda 30 milyon TL’lik bir sermaye var, mevduat bankaları için. Kusura bakmayın ama bu parayla kimseye banka kurdurmayız...” diye konuşmuştu. Bilgin ayrıca, Türkiye’de bankacılıkla ilgilenen yabancılara dönük olarak “Paranızın bir miktarını da ödenmiş sermaye anlamında bu ülkeye getirin, diyoruz. Bunu anlayanlar başvurularına devam ediyor” demişti. Bilgin’in “Suriye’de bile 200 milyon dolarken, Türkiye’de zorunlu tutarın bunun onda biri olmasına” tepki gösterdiği de biliniyor.