Türkiye'de yastık altında 500 milyar liralık altın olduğu tahmin ediliyor. Altın her ne kadar bu yılın favori yatırım aracı olsa da yatırımcı bankada altın hesabı açmak yerine eski alışkanlıklarından vazgeçmiyor. Toplam mevduatın 700 milyar lira olduğu dikkate alınırsa aslında evde kasada veya sandıkta duran altınların ekonomi açısından önemi daha iyi anlaşılıyor.

Yatırım tercihlerinde altından vazgeçemeyenleri bankada hesap açmaya davet eden TEB Genel Müdür Yardımcısı Turgut Boz, "Toplam mevduatın yüzde 70'ine yakın yastık altı altını var. Bunun ekonomiye kazandırılması tasarruf açığı olan bir ülke olarak çok önemli" dedi.

TEB Genel Müdür Yardımcısı Turgut Boz ile altın bankacılığını ve KOBİ bankacılığını konuştuk.

-Altın bu yılın favori yatırım aracı. Talep patlamasını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Kriz dönemlerinde herkes altına hücum ediyor. Çok güvenilir bir emtia. İkincisi merkez bankaları sepetin içerisinde hep altını tutmuştur. Dönem dönem de özellikle kriz dönemlerinde bu oranı artırıyor. Bireyler olarak özellikle Türkiye'de şunu gördük. Altını hep yastık altı olarak değerlendirdik. Fakat bankada portföy oluştururken, içinde altın olsun demek alışkanlığı yok. Yabancı parası var, TL var, fonu var ama altın fonu yok. Külçe altını kasasında tutuyor. Ama getirip de bankaya yatırayıp bankada da hesap açayım kültürü oluşmamış.

-Yatırım alışkanlıklarında bir değişiklik olmadı mı?

Yeni yeni bu kültür oluşuyor. İnsanlar kasasında tuttuğu altınları da getirip yatırmaya başladı. Bankacılık sistemine kanalize olmamış 4-5 tonluk bir büyüklükten bahsediyoruz. Yani Türkiye'de yaklaşık 500 milyar TL civarında yastık altı var. Türkiye'nin mevduatı zaten 700 milyar TL'ler civarında. Neredeyse toplam mevduatın yüzde 70'ine yakın yastık altı altını var. Bunun ekonomiye kazandırılması tasarruf açığı olan bir ülke olarak çok önemli. Mevduat tarafında çok hızlı bir gelişim var. Krediler tarafında lider konumdayız. Pazar payımız yüzde 35. 2 bin tane kredili müşterimiz var. Biz Anadolu'ya yayıldık ve 250 şube üzerinden yapıyoruz bunu. Kuyumcuların ayağına giderek bu işi yapıyoruz. Yastık altı altının ekonomiye kazandırılması konusunda çalışmalarımız var.

-Toplam mevduat içerisindeki altın hesaplarının payı ne kadar?

Şu anda çok yüksek değil, yüzde 3 civarında.

-Altın fiyatlarına ilişkin beklentileriniz?

Yorumlar 1.900 ile 2 bin dolar arasında. Dünyadaki krizle ilglili. İnsanlar ürktükçe altına doğru hücum ediyor. Tersi olunca altın yatırımlarından vazgeçiyor.

-Siz altına yatırımı tavsiye ediyor musunuz?

Portföyün içerisinde altın mutlaka olması gerekir. Altının da artık diğer enstrümanlar gibi ciddi bir enstrüman olduğunu bilmesi lazım. Tasarruf sahibi bilezik alıp sandığa atmak yerine gelip bankada açsın. Hem risk yok hem de getiri sağlar.

Sanayici bekleme döneminde

-İlk yarıda KOBİ bankacılığında nasıl bir gelişim yaşandı?

İlk 6 ayda KOBİ kredilerindeki büyüme yüzde 19. Bu tempoda giderse yıllık yüzde 38 seviyelerine tekabül edecek, 150 milyar lira seviyelerine geldi. Şu anda kredi talebinde bir yavaşlama gözleniyor.Geçen yıllarda Ramazan ayında piyasalar hareketlenmişti. Bu yıl ağustos ayı daha yavaş gitti.

-Kredi talebi neden daraldı?

Dünyadaki resesyon beklentisinin etkisi var, 'Göreyim, bakayım' diyorlar. İkincisi; kurların ve faizin yüksek sevide olduğunu, kurlar ve faizlerin eylül ayının ikinci haftasından sonra aşağı geleceğini düşünüyorlar. Üçüncüsü, sanayici işadamımız bu konuda krizlerden dolayı çok deneyim kazandı. Alacak yönetimi ve stok yönetimi yapmaya başladılar. Stoklarını yerine koymuyorlar. Bütün bunların sonucunda da kredi kullanırken de kendi imkanlarına başvuruyorlar. Böyle giderse önümüzdeki dönemde KOBİ tarafında kredi artışı daha aşağı seviyelerde oluşacak.

KOBİ bankacılığında ilk yarıda 23 büyüdü

-TEB KOBİ bankacılığı tarafında neler yapıyor?

Biz birleştik. Çok yoğun birleşme sürecini yaşadık. Sistem altyapıların geliştirilmesi, ortak müşterilerinin yönetilmesi çok yorucuydu bir o kadar da keyifliydi. KOBİ bankacılığı olarak ilk yarıda piyasanın üstünde yüzde 23 büyüdük. Biz Türkiye'de farklı bankacılık yaptık. Çok tabuları yıktık. KOBİ'lerin rekabet gücünü artırma misyonu ile sivil toplum kuruluşu gibi çalışıyoruz. Bilgi ile kredinin birlikte kullanılması çok önemli dedik. KOBİ danışmanlarımızın sayısı hızla artıyor, 300 KOBİ danışmanımız oldu. KOBİler teknisyen şapkası ile çalışıyor. Bunun yanında finansman ve pazarlama tarafının çok ciddi gelişmesi lazım. Stratejik çalışmaları, daha uzun vadeli bakıp planlamalarını ona göre yapmaları lazım. Bunun sonucunda da IFC bizi case study olarak aldı. Dünyada 3 tane banka seçti, bir tanesi TEB. Bizim uygulamalarımıza baktılar o konuda bir rapor hazırlıyorlar.

Kredi faizleri mevduat faizine endeksli

--Merkez Bankası'nın politika faizlerini düşürmesi kredi faizlerine yansıyacak mı?

Krediyi fiyatlarken gecelik faizleri indirmesi tabii ki önemli ama mevduat faizlerine endeksli. Mevduat faizleri aşağı gelmedi. Munzamın etkisini rekabetten dolayı fiyatlamamıştık. Bugüne kadar mevduat faizinin altında kredi faizi vardı. Bu rekabetten, bankaların karlılığının azalmasıyla birlikte bankalar oturdu rasyonel fiyatlama yapmaya başladı. Yüzde 1.5 munzamın etkisi var. Mevduatların yüzde 10'lu seviyeler olduğunu düşündüğünüzde yüzde 11-12'li maliyetler sözkonusu. Bu maliyetlerin üzerine kredi faizlerinin yüzde 14'lü seviyelere oturması gayet normal.

Merkez Bankası proaktif davranıyor

-MB'nin hareketi yeniden bir gevşeme hareketi olarak algılandı. Ekonomide bir durgunluk gözlüyor musunuz?

Merkez Bankası proaktif davrandı. Dünya GSMH'sinin yarıdan fazlasına sahip ülkelerin bir resesyona gidiyor durumu var iken Türkiye'nin bundan etkilenmemesi mümkün değil. MB, burada 2 tane doğru şey yaptı. Bir kurlar iyi bir seviyeye geldi. Dış piyasaların daralmaya başladığı dönemde Türkiye'de kurların yukarı gelmesiyle birlikte ihracatta rekabet avantajı arttı. Ve ben Türkiye'nin ihracatında geriye gidiş olmayacağını düşünüyorum. İç piyasa ile ilgili de faizleri aşağı çekti, izliyor şimdi. Bu olabilecek Türkiye'ye etkilerini minimize etmek amacıyla alınmış doğru kararlar.

Karlar daha da düşecek

mevcut müşterinizi koruyun

-Kriz işletmeleri nasıl etkiliyor?

Olaya iki açıdan bakmak lazım. Bir dışa çalışan, diğeri içe çalışan firmalar var. Dışa çalışan firmalarda dış pazarını oturtmuş, organizasyonu yapmış ve pazarlarını yerleştirmiş firmalarda bence karlılık problemi yok. İthalata dayalı çalışan firmalar, yüksek kurlarla içerde satmaları zor olacak. Tamamen iç piyasaya çalışan firmalarda ise 2008 krizi ile birlikte hızlı bir daralma ile beraber hızlı bir büyüme yaşadık. Bu büyüme ile birlikte firmalar karlı bir dönem geçirdiler. Bu dönemde de şunu söyledik: Bu kriz sonrasında hesabını kitabını verimlilik anlamında daha farklı yapmaya başladılar. Kar marjları düşüyor, daha da düşecek. Şimdi şunu söylüyoruz. Mevcut müşterinizi koruyun. Burada belki başa baş belki çok az karlılıklarla bu işi yapmak zorundasınız. Yeni müşteri demek yeni ürünü, yeni ürün yeni yatırımı beraberinde getirir. Yeni maliyetleri getirir. Bu dönem öyle bir dönem değil. Mevcut müşterinize sahip çıkın. İyi yönetin onları.

AKŞAM-Ayfer Arslan