Son bir yıl içinde 7 milyon kişinin sanal şubeyi tercih etmesi, müşterilerin internet bankacılığına adaptasyon hızını gösteriyor. Müşteriler interneti sırasıyla en çok para transferi,
ödemeler ve kredi kartı işlemleri için kullanıyor.

Murat Öğütçen /Ekonomist

İnternet bankacılığının uluslararası gelişimine bakacak olursak tarihi geçmişin pek de uzaklara gitmediğini görüyoruz.
internet bankacılığının ilk tasarlandığı yıllar 1980’ler olurken, 1995’te
internet şubesini devreye koyan Amerikan Presidental Savings Bank, kayıtlara ilk internet bankası olarak geçiyor. Küresel ölçekte bu gelişmeler yaşanırken, Türkiye’de de internet bankacılığına ilişkin faaliyetler ise 1997’de iş Bankası ve Garanti Bankası tarafından başlatıldı.
Türkiye Bankalar Birliği’nin (TBB) bu yılın haziran ayında yaptığı çalışmaya göre, internet bankacılığı yapmak üzere sistemde kayıtlı olan en az bir kez “kayıt olmuş” toplam bireysel müşteri sayısı 13.6 milyona kadar yükseldi. Bu sayıya 1.5 milyonluk kurumsal müşteri eklendiğinde 15.1 milyonluk ‘sanal şube’ müşterisine ulaşılıyor. Bu müşterilerin 13.6 milyonu bireysel, 1.5 milyonu da kurumsal. TBB’nin çalışmasına göre, son bir yıl içinde “kayıt olan” toplam bireysel müşteri sayısının ise 7.2 milyon kişi olduğunu görüyoruz.

Güvenlik artıyor
Türkiye’de internet bankacığı işlemlerinin yapısını incelediğimizde ise en büyük işlem kaleminin para transferlerinden oluştuğu görülüyor. Haziran 2010 itibarı ile yapılmış olan 66 bin 971işlemin 37 bin 383’ü para transferleri, 20 bin 295 işlemi ödemeler 7 bin 457’si ise kredi kartı işlemlerinden oluşuyor.
Yapı Kredi Alternatif Dağıtım Kanalları Genel Müdür Yardımcısı Yakup Doğan, internet bankacılığındaki hızlı yükselişe dikkat çekiyor. Doğan, “TBB’nin raporlarına göre internet bankacılığı kullanıcı sayısı 13 milyonu aştı. Bu rakamın 2005 yılının aralık ayında 3 milyon olduğunu belirtirsek artışın ne kadar hızlı ilerlediğini görürüz” diyor.
İnternet bankacılığı hizmet hızını artırıyor fakat bazı müşterilerde de güvenliğe ilişkin bazı kaygılar da yok değil. Doğan konuya ilişkin, “Gerekli önlemler alındığı takdirde internet bankacılığı oldukça güvenli bir ortam sunuyor” diye konuşuyor. Doğan, “internet bankacılığı güvenliğinde en büyük tehdit dolandırıcılık yöntemi olan phishing karşımıza çıkıyor. Kötü niyetli kişiler bu yöntemle bankadan geliyormuş gibi görünen bir eposta
ile müşterilere ulaşıp e-posta içindeki linklerle müşterinin şifre, kart veya özlük bilgilerini ele geçirmeye çalışıyorlar. Müşterilerimize kimden geldiği ve doğruluğundan emin olmadıkları e-posta adres uzantılarını açmamalarını öneriyoruz” diyor. Doğan, teknolojinin sunmuş olduğu avantajlarla internetin giderek çok daha güvenli bir hale geldiğini de önemle vurguluyor.
DenizBank Bilgi Teknolojileri ve Destek Operasyonları Grubu Genel Müdür Yardımcısı Dilek Duman da internet üzerindeki güvenliğin dünya çapında olduğunu söylüyor. Duman, “Bankacılık hizmeti verdiğimiz tüm noktalarda dünya standartlarında koruma önlemleri alıyoruz” diyor.

İnternetin payı artacak
internet bankacılığına ilişkin konuştuğumuz diğer bir isim olan iş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Hakan Aran ise bankacılıkta internetin payının artmaya devam edeceğini düşünüyor. Aran,”Ülkemizde internet kullanımının herkes için ulaşılabilir hale gelmesi ve tüm yaş gruplarında hızla yaygınlaşmasıyla gelecek dönemde internet bankacılığı alanındaki gelişme trendinin devam edeceğini düşünüyorum. internet kanalının payının mobil kanallarla beraber artmaya devam ederek tim bankacılık hizmetleri içindeki payının artacağını düşünüyoruz” diye konuşuyor.

Şubelerin yeri ayrı
Garanti Bankası Genel Müdür Yardımcısı Ali Fuat Erbil ise artan internet erişimine, operatör ve bilgisayar üreticilerinin yatırımlarına paralel olarak Türkiye’de internet bankacılığının geliştiğini ifade ediyor. Peki internet bankacılığının maliyet düşürücü etkilerinin yeni şube açılması üzerindeki etkileri ne olabilir? Erbil bu sorumuzu “internet bankacılığının gelişmesine paralel olarak tüm bankalar yeni şube yatırımlarını sürdürüyor.
Çünkü şubelerin rolleri çok farklı… Şubelerin en önemli özelliği müşteri kazanımıdır. internet ve telefon bankacılığında ise şubeler kadar müşteri kazanma fırsatımız olamaz. Ayrıca sıcak yüz yüze satış her zaman önemini koruyacak. Şubelerin her zaman var olmaya devam edeceğini düşünüyoruz” şeklinde yanıtlıyor.
Akbank Bireysel Bankacılıktan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Galip Tözge ise konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Müşterilerimizin ihtiyacına yönelik doğru ürünlerin seçilip müşteri ihtiyacının tam anlamıyla karşılanması için uzman şube çalışanlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle bankaların şube sayısı azalmayacak artmaya devam edecektir” diyor.


FUAT ERBiL
Garanti Bankası Genel Müdür Yardımcısı
“Mobil bankacılığın konumu değişecek”

“Biz şu anda internet bankacılığının tamamlayıcısı olarak gördüğümüz mobil bankacılığın konumunun değişeceğini düşünüyoruz. Halen EFT, havale gibi para transferleri işlemlerinde en çok tercih edilen kanal Garanti İnternet Şubesi’nin payı banka genelinde yüzde 75’in üzerinde bulunuyor. İnternet Şubesi’nin payı yatırım merkezleri dışında yapılan hisse senedi yapılan hisse senedi işlemlerinde de yüzde 95’e ulaşıyor.”


HAKAN ARAN
iş Bankası Genel Müdür Yardımcısı

“internet payımız artıyor”
“Kanal bazında işlem oranlarının gelişimine baktığımızda 2009 yılında müşterilerimizin bankacılık faaliyetlerinin yüzde 34.9’unun internet bankacılığı üzerinden gerçekleştiğini gözlemliyoruz. (Dünya uygulamalarına gelince), ABD’de, geçen yılın ağustos ayında yapılan bir ankette katılımcıların yüzde 25’i internet bankacılığı müşterisi olduğunu belirtmiştir. Euro Bölgesi(15 ülke) arasında internet bankacılığı ise 2003’teki seviyeden 2007’de yüzde 19’a yükselmiştir.”



YAKUP DOĞAN
Yapı Kredi Genel Müdür Yardımcısı

“En büyük pay hisse senedinde”
“Yapı Kredi, internet bankacılığı üzerinden yapılan işlemlerin toplam işlemler içindeki payı yüzde 35’tir. Bu oran 2008’de yüzde 32 olarak gerçekleşmişti ve sürekli artış göstermeye devam ediyor. Hızın ve detaylı bilgiye ulaşmanın önemli olduğu işlemlerde internet bankacılığının daha çok kullanıldığını görüyoruz. Bankamızda yapılan hisse senedi işlemlerinin yüzde 97’si, EFT ve havale işlemlerinin yüzde 75’i, repo bono işlemlerinin yüzde 89’u internet üzerinden gerçekleştiriyor.”


GALiP TOZGE
Akbank Genel Müdür Yardımcısı

“Müşteri alışkanlıkları değişiyor”
“Bugün şubelerimizde yapılan hemen her işlem internette hatta
mobil bankacılıkta da yapılabiliyor. Akbank’ta işlemlerin artık üçte ikisi şube dışında yapılıyor. Yaklaşık 2 milyon müşterimiz artık hiç şubeye uğramamakta, işlemlerini tamamen ‘Özgür Bankacılık’ kanallarından gerçekleştiriliyor. Zamanın her geçen gün daha değerli hale gelmesi internetten ve mobil kaynaklarımızdan yapılabilen işlem çeşitliliğinin artması müşterilerimizin bu kanalları tercih etmesine neden oluyor.”