Türkiye'de 2009 yıIı itibarıyla 16 milyon 800 bin adet konut bulunurken bunların 3 milyon 820 bini İstanbul, 1 milyon 550 bini Ankara ve 1 milyon 170 bini de İzmir'de yer alıyor. Türkiye'de konutun başkenti niteliğindeki İstanbul'da geçen yıl konut sayısı 3 milyon 820 bin adede ulaşırken, şehirde 2009 yılında 221 bin 811 daire el değiştirdi. Türkiye'de cadde ve sokak üstündeki apartman dairesinde olanlar site içinde veya müstakil evde yaşamak istiyor. Kirada oturanlar da yeni ev alıp kendi evine taşınıyor. Bu nedenle gayrimenkul sektörü Türkiye'de her zaman canlı ve hareketli.

Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği (GYODER) için Dr. Can Fuat Gürlesel'in hazırladığı "Türkiye Gayrimenkul Sektörü Temel Göstergeleri 2009" başlıklı rapora göre, yeni konut yapım hızını gösteren yapı ruhsatlarında 2005-2007 yılları arasında rekor seviyelere ulaşılırken, 2008 yılında ise ruhsat sayısı 501 bin 5'e düştü. Küresel krizin etkilerinin yaşandığı 2009 yılında ise alınan konut yapı ruhsat sayısı 508 bin 34 ile 2008 yılına göre artış gösterdi. 2009'un ilk üç çeyreğinde azalma gösteren konut yapı ruhsatları, yılın son çeyreğinde 186 bin 992 adet ile yeniden yükselme kaydetti. 2008'de en çok konut yapı ruhsatı alan iki il İstanbul ve Ankara oldu. Türkiye'de 2008 yılı sonunda 16 milyon 800 bin adet konut bulunurken, İstanbul'daki daire sayısı 3 milyon 820 bin, Ankara'da 1 milyon 550 bin, İzmir'de 1 milyon 170 bin olarak tespit edildi. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye genelinde 2008 yılında 1 milyon 326 bin 748 adet, 2009 yılında da 1 milyon 522 bin 443 adet konut el değiştirdi. 221 bin 811 adet ile İstanbul en fazla daire alınıp satılan şehir oldu.

KONUT KREDİ stoğu 42 milyar liraya ulaştı

Konut kredileri stoku 2008 yılında 37 milyar 540 milyon lira iken geçen yıl 42 milyar 60 milyon liraya yükseldi. Konut kredilerinin GSMH'ye oranı da 2008 yılında yüzde 3,95 iken geçen yıl yüzde 4,47'ye çıktı. Konut kredilerinin toplam krediler içindeki payı ise yüzde 11,6'ya yükselirken, toplam banka aktifleri içindeki payı ise yüzde 5,12'den yüzde 5,11'e geriledi. Konut kredisi faizleri geçen yıl önemli ölçüde geriledi. Geçen yıl konut kredisi aylık ortalama faizi yüzde 0,82 puan geriledi. Konut kredileri içinde orta vadeli kredilerin payı 2008 yılında yüzde 30,6 iken geçen yıl yüzde 35,2'ye yükseldi. Geçen yıl orta vadeli kredilerin payı genişledi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verilerine göre iller bazında konut kredileri toplamı 2008 yılında 38 milyar 90 milyon lira, geçen yıl ise 44 milyar 85 milyon lira olarak gerçekleşti. Geçen yıl İstanbul yüzde 37,9 pay ve 17 milyar lira ile en çok kredi stokuna sahip olurken, Ankara 6,1 milyar, İzmir 3,4 milyar, Antalya 1,5 milyar ve Bursa 1,2 milyar lira ile İstanbul'u takip etti.

2009'da 23 yeni AVM açıldı. Yeni açılan AVM'lerle toplam kiralanabilir alan büyüklüğü 819 bin metrekare oldu. Geçen yıl sonu itibarıyla Türkiye genelinde açılan AVM sayısı 213'e, kiralanabilir alan büyüklüğü ise 5 milyon 221 bin metrekareye ulaştı. Geçen yıl 10 yabancı şirketin AVM sayısı 46, kiralanabilir alan büyüklüğü 1 milyon 755 bin metrekare oldu.

Geçen yıl yaşanan ekonomik krizin etkisiyle birlikte kiralar A sınıfı ofislerde gerilerken, B sınıfı ofislerde arttı. 2008 sonunda merkezi iş alanı bölgesinde A sınıfı ofis metrekare aylık dolar cinsi kiraları ortalama 31,6 dolarken 2009 sonunda 26,6 dolara geriledi. Merkezi iş aksı bölgesinde B sınıfı ofis kiraları ise aylık ortalama 15,5 dolardan 15,7 dolara çıktı. İstanbul'da geçen yıl ofis yatırımlarının getirisi yüzde 7,50'den yüzde 7,25'e, AVM yatırımlarının getirisi yüzde 7,5'ten yüzde 7'ye, lojistik yatırımlarının getirisi de yüzde 7,75'ten yüzde 7'ye geriledi. Bu getiriler 2004 yılında yüzde 10 ile 12,5 düzeyindeydi.


ZAMAN
EKONOMİ SERVİSİ