Ekonomide kayıp kaçağın en yoğun olduğu alanlar yeniden mercek altına alındı. Alışverişlerde fiş alışkanlığının unutulması, çalışanların ücretlerinin bildirimlerde düşük gösterilmesi ve akaryakıt sektörü kayıtdışılıkta en önemli delikler olarak görülüyor ve bunlara yönelik önlemler geliştiriliyor.

Kayıt dışı ekonomiyle mücadele amacıyla çok kapsamlı mücadele için düğmeye basıldı. Mücadelenin merkezinde akaryakıt, çalışanların ücretleri ve alışverişlere daha sıkı denetim getirecek önlemler var.

Kayıt dışı ekonomiyle mücadeleye ilişkin yeni taslak metin, Ekonomi Koordinasyon Kurulu’na (EKK) götürülecek ve burada kesinleşecek. Ardından da ilgili kuruluşlar, kendi sorumluluk alanlarıyla ilgili düzenlemeleri süratle gerçekleştirecek.

Plana göre yeni tedbirlerden en önemlileri şunlar olacak.

- Akaryakıta elektronik takip geliyor. Hala çok önemli bir sorun olarak nitelenen akaryakıt kaçakçılığının önlenmesi amacıyla “Akaryakıtta Online Takip Sistemi” oluşturulacak. Çalışmalarda, Gelir İdaresi Başkanlığı ve EPDK, dağıtım şirketlerinin bayilere verdikleri akaryakıtın elektronik ortamda izlenmesine dönük yeni bir yapı oluşturulmasını kararlaştırdı. Arka Ofis olarak da adlandırılan bu modelde, dağıtım şirketleri ile akaryakıt istasyonları arasında online (çevrimiçi) çalışan bir bağlantı kurulacak. Akaryakıt tankeri A dağıtım şirketinin ana deposundan yakıt alıp çıktığı anda bu durum hemen sistemde görünecek. Tanker, B akaryakıt istasyonuna yakıtı götürdüğünde ve yakıtı boşaltıp döndüğünde de bu durum anlık şekilde izlenebilecek. Böylece akaryakıttaki fiziki hareket sürekli takip altında bulunacak.

- Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), geçici iş göremezlik ödeneği alanların sayısını Gelir İdaresi ile paylaşacak. Kurumdan aylık alanlarla ilgili ayrıntılı bilgiler de İdareye verilecek.

- Maliye Bakanlığı denetim elemanları, merkezden sonra taşrada da yoklama yaptıkları işletmelerde, kayıtlı olup olmadıklarına bakmaksızın iş yerinde çalışan toplam kişi sayısını da tutanaklara yazacak. Bu bilgiler daha sonra SGK’ya aktarılacak. SGK da o iş yerlerinde çalıştığı belirtilen kişilerin sigortalı olup olmadıklarını araştıracak.

- Halen muhtasar beyannamelerde kişi sayısının toplamı ile ödenecek gelir vergisine yer veriliyor. Gelir İdaresi Başkanlığı, muhtasar beyannamelere TC kimlik numarası bazında çalışanların brüt ücretleri ile vergilerinin eklenmesini düşünüyor. Bu şekilde işverenlerin, istihdam ettikleri kişiler için fiili ücretin altında bildirim yapmasının önüne geçileceği ve bu bilgilerin vergiyle ilgili diğer kıyaslamalarda da kullanılabileceği ifade ediliyor.

- Halen doktorlar için uygulanmakta olan bu sistemin yaygınlaştırılması planlanıyor. Bankalararası Kredi Kartları Merkezi ve BDDK, her banka için ayrı POS cihazı kullanılması yerine işletmelerdeki POS cihazlarının birleştirilmesi ve tek tip POS cihazı kullanımına dönük bir çalışma yürütüyor.Gelir İdaresi de tek tip POS cihazına geçilmesinin ardından POS cihazları ile yazar kasaların birleştirilmesini düşünüyor. Bir firmanın Bakanlıktan POS cihazı ile yazar kasayı birleştiren yeni bir cihaz için onay da aldığı belirtiliyor.Birleştirme işlemi gerçekleşirse, kredi kartı ile de nakit olarak da yapılan tüm satışlar sisteme işlenecek. Gelir İdaresi Başkanlığı da kurulacak elektronik altyapı sayesinde bütün bilgileri günlük olarak izleyebilecek.

Her mükellefe karne verilecek

Gelir İdaresi Başkanlığı, Vergi İstihbarat Merkezi’nde toplanan bilgiler ve diğer veriler ışığında bütün mükellefleri risk analizine tabi tutacak ve belirlenen kriterlere göre mükelleflere not verecek. Bu şekilde her mükellefin karnesi ortaya çıkacak. Mükellef sektör kodları yenilenecek. Başkanlık, sektör kodlarına çok önem veriyor. Beyanname analizlerinde bir şirketin hangi sektör veya alt sektör grubunda yer aldığı tam olarak bilinemediği için çok sağlıklı değerlendirme yapılamadığı ifade ediliyor. Bu çerçevede mükellef sektör analizleri güncellenecek ve elektronik ortamda ilgili şirket değerlendirmeleri için analiz bilgileri hazır tutulacak.Yeni denetim elemanları alınacak. Bu şekilde vergi denetim kadroları güçlen dirilecek. Tapu kayıtlarının da tamamen elektronik ortamda bildirilmesi sağlanacak.