Tasfiye olunacak alacakların oranı, 2008 yılının ilk çeyreğinde yüzde 6,59'du. 2008 yılının ikinci çeyreğinde küçük de olsa gerileme gösteren bu oran yüzde 6,46'ya, üçüncü çeyrekte ise yüzde 6,35'e düşmüştü. Ancak küresel krizin derinden hissedildiği geçen yılın dördüncü çeyreğinde oran yüzde 7,17'ye fırladı. 2009 yılının ilk çeyreğinde ise yüzde 9,08 oldu. Yani geçen yılın aynı dönemine göre 2.49 puanlık artış oldu. Bir önceki çeyreğe göre artış ise 1.91 puan olarak gerçekleşti.
Böylece Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) Başkanı Tevfik Bilgin'in sık sık vurguladığı kredilerde özellikle de kredi kartlarında takibe dönüşüm oranının artacağına ilişkin uyarı, Merkez tarafından üstü kapalı şekilde yapıldı. Merkez Bankası'nın, nisan ayına ait Enflasyon Raporu'nda iktisadi faaliyetteki durgunluğun hem şirketler kesiminin hem de hanehalkının kredilerde temerrüde düşme olasılığını artırdığına dikkat çekilerek, "Özellikle son dönemde tahsili gecikmiş alacaklar oranındaki artış eğilimi kredilerde temerrüde düşme olasılığın gerçekleşmeye başladığına işaret etmektedir" denildi.

Taşıtta takip 3 ayda 2.4 puan arttı
Dikkat çeken diğer bir gelişme ise taşıt kredilerinde oldu. 2008 yılının ilk çeyreğinde yüzde 4,50 olan taşıt kredilerindeki tasfiye olunacak alacaklar, 2009 yılının ilk çeyreğinde yüzde 8,31'e fırladı. Yani neredeyse iki kat artış oldu. Taşıt kredilerinde oran 2008 yılının dördündü çeyreğinde yani üç ay önce yüzde 5,95'ti. Üç ay önceye göre artış oranı 2.36 puan oldu. Tüketici kredileri de 2008 yılının ilk çeyreğine göre iki katlık artış gösterdi. 2008 yılının ilk çeyreğinde yüzde 1,54 olan oran, 2009 yılının ilk çeyreğinde yüzde 3,05'e çıktı. Şirket kredilerinde de oran yükselişe geçti. 2008 yılının başında yüzde 3,45 olan oran yıl boyunca geriledi. 2008 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 3,19, üçüncü çeyrekte 3.15 olan oran dördüncü çeyrekte yükselişe geçti ve yüzde 3,51 oldu. 2009 yılının ilk çeyreğinde ise şirketlerin de zor duruma düştüğü ve oranın yüzde 4,21'e yükseldiği görüldü.

BANKALAR 2 NEDENDEN DOLAYI KREDİ VERMİYOR
Raporda bankaların neden kredi vermediği konusuna da değinen Merkez Bankası, kredi arzındaki daralmanın başlıca nedenleri olarak, "yurtdışı borçlanma imkanlarına dair belirsizlikler ve iktisadi faaliyetteki küçülme sonucu artan kredi riskini" iki önemli neden olarak sıraladı. Yurtdışı kredi piyasalarındaki sorunların sürmesinin bankacılık kesiminin bu piyasalardan dış finansmana erişim imkanlarını sınırladığına dikkat çeken MB, tahsili gecikmiş alacaklardaki oranların artış eğilimine geçtiğini tespit etti. Kredi riskindeki artış algılamasının ise bankaların kredi arzına yani kredi verme eğilimine temkinli yaklaşmalarına yol açtığına dikkat çeken MB raporunda, "Bu nedenle bankalar devlet iç borçlanma senetleri gibi likit portföy tercihlerine yönelerek kredi arzını sınırlamaktadır. Ayrıca mevduatın vade yapısının kısa olması da küresel belirsizliklerden kaynaklanan risk algılamasına bağlı olarak bankaların uzun vadeli kredilerden kaçınmalarına yol açmaktadır" denildi.


Bankaların tasfiye olunacak alacakları (Çeyreklere göre-%)
Tüketici
2008-I 1,54
2008-II 1,66
2008-III 1,78
2008-IV 2,25
2009-I 3,05

Konut
2008-I 0,71
2008-II 0,78
2008-III 0,90
2008-IV 1,15
2009-I 1,59

Taşıt
2008-I 4,50
2008-II 4,66
2008-III 4,60
2008-IV 5,95
2009-I 8,31

Kredi kartları
2008-I 6,59
2008-II 6,46
2008-III 6,35
2008-IV 7,17
2009-I 9,08

Şirket kredileri
2008-I 3,45
2008-II 3,19
2008-III 3,15
2008-IV 3,51
2009-I 4,21

Diğer
2008-I 1,89
2008-II 2,06
2008-III 2,21
2008-IV 2,82
2009-I 3,82


Kaynak: TCMB