Ülkemizde 2010 yılı Nisan ayı verilerine göre 14.4 milyon araç bulunuyor ve bunların yaklaşık yüzde 23'ü sigortası bulunmuyor. Söz konusu 3.4 milyon sigortasız araçın yol açabileceği kazalar ise geri dönülmesi çok zor olan zararlara yol açabiliyor.

2007 yılında bu tür sigortasız araçların yol açabileceği zararların önüne geçebilmek amacıyla Güvence Hesabı adı altında bir kurumla tanıştık. Kamu tarafından kurulan ve faaliyetleri özel sektör (TSRŞB) tarafından yürütülen Güvence Hesabı'na başvuru sayısı hergeçen gün artıyor. TSRŞB verilerine göre 2009 yılında 10 bin 486 başvurunun olduğu Güvence Hesabı'na 2010 yılının ilk yarısında 8 bin 144 başvuru olurken, başvuru adeti aylık bazda bin 357 kişiye ulaştı. Bugüne kadar ise toplam 38 bin 118 başvurunun olduğu hesaptan 23 bin 888 adet başvuruya 121 milyon 737 bin TL tutarında ödeme gerçekleştirildi.

DÜNYA'ya açıklamalarda bulunan Hesap Müdürü ve Yönetim Komitesi Üyesi Kadir Küçük son yıllarda artışın nedenini söz konusu kurumun tanınmaya başlamasına bağlıyor. Söz konusu hesabın olmaması durumunda insanların mağduriyetlerini gidermelerinin çok zor olacağını belirten Küçük, "Güvence Hesabı, kapsamında bulunan zorunlu sigortaların sağladığı teminatlara ilişkin olarak; sigortalının belirlenememesi, rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli sigortanın bulunmaması veya çalınmış veya gasp edilmiş araçlarla kazaya sebebiyet verilmesi durumlarında, kazalarda zarar gören kişilerin, sigorta güvencesinden yoksun kalmaları nedeniyle uğrayacakları bedeni zararların giderilmesi amacıyla kurulmuştur. Ayrıca Sigorta Şirketlerinin mali bünye zafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi yada iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu kapsamda bulunan zorunlu sigortaların sağladığı teminatlardan kaynaklanan her türlü maddi ve bedensel zararların karşılanması da Güvence Hesabı’nın amaç ve görevleri arasında yer almaktadır" diye konuştu.
Küçük, Güvence Hesabı'nın kapsamını ise şöyle sıraladı;

- Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar.

- Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar.

- Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddî ve bedensel zararlar.

- Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedensel zararlar.

- Yeşil Kart Sigortası uygulamaları için faaliyet gösteren Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunca yapılacak ödemeler.

3 işgünü içinde ödeme yapılıyor

Güvence Hesabı'nın belirtilen kapsamlarda meydana gelen zararları, işletene isabet eden kusur ve sorumluluğu ile sınırlı olarak, zorunlu sigortalarda belirlenmiş olan ve kaza tarihinde geçerli teminat limitleri çerçevesinde karşılamakla yükümlü olduğunun altını çizen Küçük, istenilen evraklar tamamlandıktan sonra hak sahiplerine ödeme yazısı ve ibraname gönderildiğini ve ibranamenin dönmesi halinde en geç 3 işgünü içersinde ödeme yapıldığını söyledi. Hesap yönetimince, gerekli incelemeler y apıldıktan sonra, tazminat miktarında ve haksahiplerinde tereddüt bulunmadığı takdirde belirlenen miktarın, hak sahiplerine ilgili banka aracılığı ile ödendiğini belirten Küçük, Kanun'un Güvence Hesabı’na ödediği tazminatlar için zarar verenlere ve diğer sorumlulara rücu hakkı tanıdığını ve sigorta poliçesini yaptırmamış olan ve kusurlu olan işletenlere kusurları nispetinde alacak takibi yapıldığını, bu kişiler talep edilen tazminatı kendi rızalarıyla ödemezler ise haklarında yasal takibat başlatıldığını söyledi.

25 kişi çalışıyor

Güvence Hesabı'nın Kamu tarafından kurulduğunu ve faaliyetlerinin özel sektör (TSRŞB) tarafından yürütüldüğünü belirten Küçük, "Yasama kamuya ait, yürütme ise özel sektör tarafından yapılmaktadır. Güvence Hesabı, kamu ve özel sektörün ortaklaşa işbirliği icra edilen bir kurum yapısına sahiptir diyebiliriz.

Güvence Hesabı tüzel kişiliği olan bir kuruluştur. Yönetmeliğin 4.üncü maddesi ile tüzel kişilik verilmiştir. Güvence Hesabı’nın günlük faaliyetleri ve Yönetim Komitesi kararlarının uygulanması Yönetmeliğin 6.ıncı Maddesi gereği atanmış olan sorumlu Hesap Müdürü tarafından icra edilmektedir. Halen Güvence Hesabı’nda 1 müdür, 4 yetkili, 5 avukat, 10 teknik ve 5 idari personel olmak üzere toplam 25 personel çalışmaktadır.
Güvence Hesabının Yönetim Komitesi yönetmeliğin 4 .üncü Maddesi gereği, 1 başkan ve 4 üye olmak üzere 5 kişiden oluşmaktadır" dedi.

Kızılcaham kazası örneği

Hakkı olanın zararını sorunsuz olarak hesaptan alabildiğini belirten Hesap Müdürü Kadir Küçük, "Hesap olmasaydı insanlar bu tür zararlarını giderlermeleri çok zor olurdu. Zira zarar veren aracın sahibi bu zararları bazen istesede karşılayamaz. Zira tazminatlar kişinin bütçesine göre çok yüksek. Örneğin geçen sene Ankara, Kızılcahamam'da tek taraflı olarak devrilen bir minibüste 6 kız öğrenci hayatını kaybetti. Bir çok da yaralı ve sakat var. Bizim şimdiye kadar sırf bu olayla ödediğimiz tazminatlar 1 milyon 835 bin TL'yi buldu. (Ödemeler 2 milyonu geçebilir.

Eski para ile 2 trilyon.) Daha da ödeyeceğiz. Minibüs sahibinin veya sürücüsünün bu kadar tazminatı ödemesi imkansızdı. Güvence Hesabı bunu derhal ödedi. Ödediğimiz tazminatları geri almak için şimdi sigortasını yaptırmayan minibüs sahibine rücu edeceğiz. Tabi bunu geri almak da imkansız. Ancak bu arada mağdurların önemli ölçüde mağduriyetleri giderildi. Bu örneklerden çok çok fazla var elimizde. İşte, Güvence Hesabı olmasa idi bu kişiler ve bunun gibi olan kişiler mağdur olarak kalacaklardı" diye konuştu.

Zamanında sigorta yaptırın

"Zarar gören açısından Güvence Hesabı’ndan zararların karşılanması ne kadar önemli ise zarar veren açısından da zorunlu sigortaların yapılması da o kadar önemlidir" diyen Kadir Küçük, sözlerini şöyle sürdürdü "Zira biz sigortasız araçlar için ödediğimiz tüm tazminatları sigortasını yaptırmayanlardan geri almak için kendilerine rücu ediyoruz . Normal şekilde ödeme yapılmaz ise yasal yollara gidiyoruz. Ki genellikle böyle oluyor. Yasal takip sonunda da ödeme olmaz ise takip kurumların iflası, sahısların ise haciz vesikası almasıyla sonlanıyor. Güvence Hesabı sektör açısından, sigortanın faydalarının ve sigorta yaptırmamanın zararlarının görüldüğü çok önemli bir kuruluştur. Sonuçta buradan okurlarınıza iki mesaj vermek istiyorum. Birincisi; yapılması gereken sigortalarınızı mutlaka zamanında yaptırınız. Zira yarın çok geç olabilir ve istemeyerek de olsa maddi açıdan çok zor durumda kalabilirsiniz. İkincisi; başınıza bir trafik kazası geldiğinde mutlaka haklarınızı arayınız. Bir takım kimselere geniş vekaletler vererek hakkınız olan tazminata başkalarını ortak etmeyiniz."

Bedeni tazminat 175 bin lira

Kadir Küçük’ün verdiği bilgiye göre Türkiye’de Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası primleri kısmen serbest. Ancak teminat limitleri muhtelif zaman aralıklarında Hazine Müsteşarlığı tarafından yeniden belirleniyor ve Resmi Gazete’de yayımlanıyor. 1 Mart 2010 tarihinden geçerli özel araçlara ait Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası teminat limitleri araç başına maddi 17 bin 500 TL, tedavi giderleri, sakatlık ve ölüm halinde 175 bin TL olarak uygulanıyor. Kaza başına ise maddi 35 bin TL, tedavi giderleri ile sakatlanma ve ölüm durumunda ise teminat limitleri 875 bin TL olarak uygulanıyor. Öte yandan bedeni tazminatlar ilişkin limitleri 1 Ocak 2011 tarihinden itibaren kişi başına 200 bin TL’ye yükseltildi.

Başvuru sırasında istenen belgeler

Güvence Hesabı kapsamında bulunan sigortalar ile ilgili zarar görenler bizzat hak sahibinin kendisi, vekil tayin ettiği kimseler ile tedavi hizmetini veren hastaneler, yapmış oldukları harcamalar için Güvence Hesabı’na başvuru yapabiliyor. Yabancı uyruklu kişiler de Güvence Hesabı’nın sağladığı haklardan istifade edebiliyor.Güvence Hesabı'na başvuru sırasında istenecek belgeleri bedeni ve maddi tazminat taleplerine göre iki ana grupta toplamak mümkün.

Bedeni tazminatlarda istenecek belgeler, ölüm tazminat taleplerinde istenecek belgeler:

•Kaza tespit tutanağı

•Ölüm Raporu,

•Ölenin mesleği ile gelir durumunu ve desteklik ilişkisini gösterir belge,

•Aile nüfus kaydı aslı ve veraset belgesi

•Kaza ile ilgili diğer belgeler.

Yaralanma halinde gereken belgeler :

•Kaza tespit tutanağı

•Hastane raporları

•Dökümlü tedavi faturalar

•Maluliyet söz konusu ise, maluliyet oranını gösterir hastane raporu

•Kaza ile ilgili diğer belgeler.

Yakup SAYAR/Dünya