Türk Eximbank’ın temel amacı bankanın web sayfasında şöyle açıklanıyor: İhracatın geliştirilmesi, ihraç edilen mal ve hizmetlerin çeşitlendirilmesi, ihraç mallarına yeni pazarlar kazandırılması, ihracatçıların uluslararası ticarette paylarının artırılması ve girişimlerinde gerekli desteğin sağlanması, ihracatçılar ile yurt dışında faaliyet gösteren müteahhitler ve yatırımcılara uluslararası piyasalarda rekabet gücü ve güvence kazandırılması, yurtdışında yapılacak yatırımlar ile ihracat maksadına yönelik yatırım malları üretim ve satışının desteklenerek teşvik edilmesi...



***


Eximbank, yukarıda belirtilen amaçları yerine getirmek için ihracatçılara düşük faizli ihracat kredisi verir. Hükümet, ihracatçılara kolaylık sağlasın diye TİM ve ihracatçı birliklerinin kimi yöneticilerini Eximbank Yönetim Kurulu’na dahil ediyor. Hükümet son derece iyi niyetli, ancak Eximbank’ın Yönetim Kurulu’na bu amaçla seçilen ihracatçının temsilcileri, görevlerini yaparken ihracatçıları mı düşünüyor, yoksa bankanın fonlarını paravan şirketler yoluyla kendi şirketlerine mi aktarıyor?

İddialara bakılırsa, TİM ve ihracatçı birliklerinin Eximbank’a seçilen yöneticileri; kendi şirketlerinin de içinde bulunduğu “EVTEKSAN” (Ev tekstili sanayicileri) dış ticaret şirketini kuruyor. EVTEKSAN Dış Ticaret şirketi de Eximbank’tan exim kredisi alıyor ve bu krediyi hem bankanın yönetim kurulunda bulunan, hem de birliklerde görevli olan bazı yöneticilerin veya ortaklarının şirketlerine aktarıyor. Yani krediyi veren ile krediyi alan aynı kişi. Bu nasıl bankacılık?

Sonra ne mi oluyor?

İddialar o ki; Evteksan’ın exim kredisini fon olarak aktardığı o torpilli şirketlerden bazıları her nedense ya kapanıyor ya da yok oluyor. Ve bekleneceği gibi, aldığı fonları Evteksan Dış Ticaret şirketine ödemiyor. Dolayısıyla paralar buharlaşıyor. “Evteksan” da torpilli yöneticilerin şirketlerine kullandırdığı fonu geri alamadığı için Eximbank’a aldığı krediyi ödeyemiyor.


***


Düşünebiliyor musunuz? Krediyi veren bankanın yönetim kurulu üyelerinden bazıları aynı zamanda TİM’in ve birliklerin seçilmiş yöneticileri. Bu da yetmiyor, aynı zamanda “EVTEKSAN”ı kuran kişiler. O da yetmiyor. Bu şahıslar veya kimi ortakları EVTEKSAN’ın bankadan aldığı fonları aktardığı şirketlerin sahipleri ve yöneticileri! Bu yapılan öncelikle Bankalar Kanunu’na aykırıdır. Bir bankanın yönetim kurulu üyesinin kredi verdiği şirketlerle dolaylı da olsa bir ilişkisi olmaması gerekir.

Gelişmelere bakılırsa, Eximbank Genel Müdürü ve TİM ile birlikler dışından gelen yönetim kurulu üyelerinin hukuki bir sorumluluğu yok. Ancak bankanın kaynaklarını kredi olarak kendisine ait veya ortağı olduğu şirketlere aktaran kimi üyeler için durum hiç de öyle değil. Onların hem hukuki sorumluluğu var hem de yaptıkları etik değil.

Bu iddialar doğru mu, yanlış mı? Yanlış ise bu kişilerin isimlerinin yıpratılmaması lazım. Yok doğru ise, bankanın yönetim kurulunda hala ne arıyorlar?

Bu soruya Başbakan Yardımcısı Ali Babacan ve Devlet Bakanı Zafer Çağlayan’ın cevap vermesi gerekiyor. BDDK da şunu araştırmalı. Eximbank’ın hangi yönetim kurulu üyeleri, ortağı olduğu veya yönetiminde bulunduğu şirketlere kredi veriyor. Bunun Bankalar Kanunu’na aykırı yönü yok mu? Biz bu süreci izlemek durumundayız.


PROF. AYDIN AYAYDIN VATAN