Gelişmiş ülke ekonomilerinde stabiliteyi sağlayan unsurlardan olan emeklilik fonlarının ağırlığı Türkiye’de de artmaya başladı. Nitekim, Türkiye’de emeklilik fonlarının milli gelire oranı 2004-2010 dönemini kapsayan 6 yıllık süreçte yüzde 2.34’e ulaştı.
Bu anlamda yüzde 0.02 oranı bulunan Yunanistan’ı geride bırakan Türkiye, Almanya, Belçika, İtalya, Avusturya gibi gelişmiş ülkelerin oranlarının yaklaşık yarısına ulaştı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) verilerine göre, 2001-2010 dönemini kapsayan 9 yılın sonunda gelişmiş ülkeler bazında emeklilik fonlarının GSYH’ye oranı en yüksek olan ülke Hollanda oldu. Söz konusu dönemde Hollanda’da bu oran, yüzde 102.62’den yüzde 134.89’a çıktı.
Avustralya’da % 90.95
Diğer gelişmiş ülkeler açısından bakıldığında 2010 sonu itibariyle bu oran Avustralya’da yüzde 90.95, Finlandiya’da 82.12, Amerika’da yüzde 72.61, Kanada’da yüzde 64.66 olarak belirlendi.
2004 yılında bireysel emekliliğin uygulanmaya başlandığı Türkiye’de emeklilik fonlarının toplam değerinin milli gelire oranı 2010 sonu itibarıyla yüzde 2.34’e yükselirken, Yunanistan’ı geride bıraktı, Almanya, Belçika, İtalya, Avusturya gibi bu konuda daha tecrübeli gelişmiş ülkelerin oranlarına biraz daha yaklaştı. Aynı yıl itibariyle emeklilik fonlarının milli gelire oranı Almanya’da 5.18, İtalya’da 4.57, Belçika’da 3.77, Avusturya’da 5.25 oldu.
Slovakya’da 7 kat arttı
2001-2010 arasında gelişmekte olan ülkeler, emeklilik fonları toplam değeri/GSYH oranı bakımından önemli gelişmeler kaydetti. Bu ülkeler arasında bulunan Polonya’nın oranı söz konusu 9 yıllık süreçte 5, Macaristan’ın 2, Slovakya’nın 7 kattan fazla arttı.
Anılan yıllar içinde emeklilik fonlarının milli gelire oranı düşen tek ülke yüzde 31.5’lik azalışla Belçika olurken, bu alanda oranı en düşük seviyede kalan ülke yüzde 0.02 ile Yunanistan oldu.
% 15’lik stopaj yargıdan döndü
Adanalı Muhsin Ayman, bireysel emeklilikten emekli olmadan ayrılıp parasını alırken, birikiminin tümünden yüzde 15’lik stopaj kesintisi yapıldığı için açtığı davayı kazandı. Mahkeme, kesintinin ana paradan değil, paranın getirisi üzerinden yapılması gerektiğine ve tahsil edilen paranın da davacıya iadesine karar verdi.
Bireysel emeklilik için 2002’de başvurduğu şirkete 8 yıl prim ödeyip, emekliliğine 2 yıl kala 4 Ekim 2010’da ayrılan Ayman, kendisine iade edilen paradan yüzde 15 stopaj kesilince, bunun yasal olmadığı iddiasıyla Maliye aleyhine dava açtı. Toplam para üzerinden bin 359 lira stopaj kesilen Ayman’ın avukatının verdiği dava dilekçesini inceleyen İstanbul 3’üncü Vergi Mahkemesi, itirazı haklı buldu. Mahkeme, kesintinin ana para ve getirisinin toplam tutarından değil, sadece paranın getirisi üzerinden yapılması gerektiğine karar verdi.
Milliyet