Yerli yatırımcı sayısını artırmak için Türkiye genelinde toplantılar yaparak 'Ey yatırımcı gel, bu borsa güvenilir bir borsa' mesajını vereceklerini belirten TSPAKB'nin yeni Başkanı Attila Köksal, önümüzdeki döneme ilişkin projelerini AKŞAM'a anlattı

Borsa yatırımcısının yüzde 65-70'inin yabancı yatırımcılardan oluşmasından rahatsız olan Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği (TSPAKB) Başkanı Attila Köksal, yerli yatırımcı sayısını artırmak için Eylül ayında büyük bir kampanya başlatacaklarını açıkladı. Geçmişte bazı hatalar yapıldığını ancak son 15-20 yılda hiçbir aracı kurumun müşterisinin malına, parasına tenezzül etmediğinin altını çizen Köksal, "Ey yatırımcı gel, bu borsa güvenilir bir borsa'" mesajı vereceklerini söyledi.

Kadınların da ilgisini çekmek için ev hanımlarına yönelik yeni ürünler çıkaracaklarını belirten Attila Köksal, "Şu anda sektörde 103 tane aracı kurum var. Şimdi bu hamleleri yapmaz yeni ürünler geliştirmez ve yatırımcı sayısını artırmazsak 103 aracı kurumun yarısından çoğu birkaç yıl içinde ciddi sıkıntıya düşer" dedi.

-Yeni dönemde neler yapacaksınız?

Borsanın kuruluşu 25 sene öncesine gidiyor. Çok genç bir sermaye piyasasımız var .Aracı kuruluşların bir çoğu da 1990'lı yılların başında ve ortalarında kuruldu. Aracı kuruluşların geçmişi 20 sene. Ondan önce borsa bankerleri vardı. Sonra onlar aracı kuruma dönüştü. Biz aslında bu mesleğin doğrularını iş başında yaşayarak öğrendik. Hiç kimse yatırım bankacılığını, borsacılığını bilerek buralara gelmedi. Borsamız işin ruhunu tam bilmeden hızlı bir büyüme içine girdi. Orada da hatalar yapıldı ama geçtiğimiz 15-20 yılda hiçbir aracı kurum müşterisinin malına, parasına tenezzül etmedi. Ama maalesef sektörü yeterince büyütemedik.

YERLİ YATIRIMCI ZARAR ETTİ

-Peki neden borsamız yeterince büyütülemedi?

Borsa yatırımcısının yüzde 65-70'i yabancı, yerli yatırımcı hala borsada yok. İlk yıllarda 1 milyon yatırımcı vardı, maalesef onlar da zarar etti ve borsaya küstü. Son 25 yılın en çok kazandıran borsalarından biri olan İMKB'den maalesef bizim yerli yatırımcılar yararlanamadı. Tam tersine bu kadar kazandıran bir borsanın yanıbaşında olmalarına rağmen zarar ettiler. Şimdi bizim bunu düzeltmemiz lazım.

-TSPAKB olarak öncelikleriniz neler?

Biz önceliklerimizi 3'e ayırdık. Birincisi eğitim seviyesini yükselteceğiz. Sektördeki en önemli konu, personelin bir kere yatırım olayını çok iyi biliyor olması lazım. Bunun için mükemmel bir yapı kurmamız gerekiyor. İkincisi; yatırımcının kazanılması. 3. yeni ürünler, yeni pazarlar. Mevzuatta bizi engelleyen, frenleyen sıkıntı yaratan şeylerin değiştirilmesi. Bunun için 4 tane çalışma grubu kurduk.

DOĞRU YATIRIMIN PÜF NOKTALARI!

-Yatırımcı sayısını artırmak için nasıl bir strateji izleyeceksiniz?

Eylül ayında ülke çapında kampanya başlatacağız. 'Ey yatırımcı gel, bu borsa güvenilir bir borsa' mesajı vereceğiz. Şu an yerli yatırımcılar yeni arayış içinde. Bunu 10 yıl önce yapsaydık zor olurdu. Çünkü parasını bankaya koyuyordu yüzde yüzde 10-15 reel faiz alıyordu. Artık bu kalmadı. Biz şu mesajı vereceğiz: 'İMKB güvenilir bir yerdir. Arkasında SPK, İMKB, Takasbank, MKK vardır. Paranızın batması zordur, yeter ki, siz doğru bir yaklaşımla yatırım yapın. Borsaya küsmeyin. Gelin doğru yatırım yapın.' Ev hanımlarına yönelik ürünler çıkaracağız. Her ay 100 liralık hisse senedi alabilirsiniz, yılda 1200 lira eder, 10 yılda 12 bin.. Belki o yatırımı beşe katlanacak. BES gibi düşünün, hiçbir vergi de yok. Bundan daha güzel bir yatırım aracı olabilir mi? Mesela hanımlar altın günü yaparlar ya hisse senedi günü yapsınlar. Örneğin; direkt hisse senedi almak yerine fon, endeks fonları, bankacılık sektörü fonları alabilir.

-Borsada doğru yatırım yapmanın kriterleri nedir?

Bir hisseye yatırım yaptığınızda, batabilir. Bugün borsada olan şirketlerin bazıları belki 10 sene sonra olmayacak. Bu doğaldır, bir kısmı batabilir, bir kısmı gelişerek büyür. Riskinizi yayın. Doğru yatırımın kuralı da budur. Birincisi; uzun vadeli, ikincisi küçük küçük yatırımlar yapmak. Her ay 100 lira, 200 lira...Yumurtayi tek sepete koymayın. Tercihen kurumsal yatırımcı üzerinden gitmek. Bir fon almak. Fakat fonun iyi yönetildiği ile ilgili bir çalışma yapmanız lazım. Endekse yaptığınız yatırımlar riski tamemen yayıldığı için en sağlamı. Örneğin; endeks fonlarını tavsiye edebilirim.

Bakkal dükkanı açsak

daha fazla değer yaratırdı

-Sektörde sıkıntılar var mı? konsalidasyon sürüyor mu?

Konsalidasyon sürüyor. 103 tane aracı kurum var. Şimdi eğer bu hamleleri yapmazsak, yeni ürünler geliştirmezsek, yatırımcı sayısını artırmazsak 103 aracı kurumun yarısından çoğu birkaç yıl içinde ciddi sıkıntıya düşer. Genelde mesleği bırakma şeklinde olur, biz de aracı kurum batması veya parasının ziyan olması gibi bir şey olmaz. O açıdan yatırımcılar rahat olsun. Sadece satarlar. Bir aracı kurumun değerinin 1 milyon dolar olması hepimizin ağırına gitmesi gereken bir şey. 25 yıldır faaliyet gösteren şirketler var. 25 yılda yarattıkları değer 1 milyon dolar olamaz. Bakkal dükkanı açsanız çok daha fazla değer yaratırsınız. Bizim hedefimiz bu kötüye gidişi durdurmak.

Yunanistan'dan bile ilgi var

-Yabancılardan Türkiye'deki aracı kurumlara ilgi var mı?

Var. Asya ve Körfe ülkelerinden almak isteyenler var. Hatta Yunanistan ve Avrupa'dan da alıcılar sözkonusu. Hedefimiz aracı kurumlarımızın değerini yükseltmek. 1 milyon dolara Türkiye'de lisans olamaz

Kötü borsacı imajını

değiştirmemiz lazım

-Türkiye'de borsacı denince kötü bir algı var. Bu imajı nasıl düzelteceksiniz?

Dünyanın her yerinde sermaye piyasalarında çalışanların hep çok iyi paralar kazanırlar, hem işleriyle gurur duyarlar hem de iş aleminde saygı duyulur. Biz ilk 10-15 yılda hatalar yaptık ama bundan da dersler aldık. Aramızdaki çürük yumurtaları temizledik. Biz etik olarak iyi bir noktadayız. Ara sıra bazı manipülasyonlar olabiliyor. Biz şimdi birlik olarak bundan sonra bunlara aracılık yapan aracı kurumları çağırıp 'Farkında mısın?' diye soracağız. Disipinlin komitemiz var. Gerekli uyarıları yapacağız. Yatırımcıya, şirketlere ve müşterisine zarar veren bir kurum Türk sermaye piyasasına zarar verir.

Çok iyi bir sene olmayacak

-Piyasalara ilişkin beklentileriniz?

Geçen seneki gibi bir sene olmayacak. Bu sene içeride özellikle bankacılık sektörünün frene basma, cari açık potansiyel sorunları var. Yurtdışındaki sorunlara bağlı olarak da çok müthiş bir sene olacağını düşünmüyorum. Bu sene halka arzlar için iyi bir sene bekliyorduk ama orada da ertelemeler oldu.

İlk işe başladığımda

borsayı bilmiyordum

-Bu mesleğe nasıl başladınız?

Ben Citibank'ta çalışırken Tacir ailesi ile tanıştım. ABD'de bu konuda okudum. Türkiye'ye geldiğimde 1986 yılında bu konu çok yeniydi. Türk borsasını çok bilmiyordum. Citibank'da başladım. Sonra Tacir ailesi ile bir vesile ile tanıştık. Onlar Tacirler Menkul Değerler'i kuruyorlardı. Öyle bir elektriğimiz tuttu. İlk borsacılığa başladığımda hisse senedi almamıştım. İşte o dönemde birçoğumuz böyle başladık. İşin teorisini bilsek bile pratiğini, ruhunu bilmiyorduk. Yaşayarak öğrendim.



Ayfer Arslan AKŞAM