27 Temmuz seçimleri öncesinde olduğu gibi özellikle yabancı yatırımcılar son iki ayda 1 milyar dolara yakın net alım yaptılar. Temmuz ayına kadar geçen 6 aylık sürede 400 milyon dolarlık net alımları söz konusuyken, anayasa değişikliği oylaması öncesi yatırımlarını artırdıklarını görüyoruz. Geçen haftayı rekorla kapatan İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda, 12 Eylül'de yapılacak referandumda 'evet' çıkması durumunda genel seçimlere kadar endeks 70 binleri bulacak. Aksi durumda ise 52 binlere kadar bir geri çekilme süreci başlayacak.

Döviz ve faiz piyasaları da oylama öncesi oldukça sakin gözüküyor. Kritik oylama öncesi bayram tatili sebebiyle piyasalar 2 buçuk gün açık olacak. Yatırımcılar alış veya satış fırsatlarını bu kısa haftada değerlendirecekler. Çeşitli senaryoları değerlendirmek istiyorum. Öncelikle oylama sonucunda açık farkla bir evet çıkmasından ziyade bir evet çıkması piyasalar açısından son derece önemli gözüküyor. Piyasalar asıl bunu fiyatlıyorlar. Açık farkla veya az bir farkla 'evet'i değil.

Geçen hafta rekorlar kıran Borsa'da para girişinin yükselerek devam etmesinin ardında halkın anayasa paketini onaylayacağı beklentilerinin olduğu açık. Aksi durumda dış borsalarda ne olursa olsun sert satışların gelmesi kaçınılmaz olurdu. Bu alımlar sonuç kesin evet çıkacak şeklinde de yorumlanamaz. Zira oylamanın seçim atmosferine sokulması bıçak sırtı konumuna getirdi. Önümüzdeki hafta riskten kaçınmak isteyecekler pozisyonlarını dengelesinler. Bunun için önümüzde iki seçenek var 'evet' ya da 'hayır' her iki ihtimali masaya yatırdığımızda referandumdan hayır çıkmasının piyasaların kabusu olduğu açık. Zira yatırımcılar Başbakan Tayyip Erdoğan'ın 'Sonuç ne çıkarsa çıksın erken seçim olmayacak.' şeklindeki sözüne rağmen bu yöndeki riskleri görmezden gelmeyecektir. Ayrıca kapatma davası gibi beklentiler maalesef yine gündeme gelecek ve siyasî kırılganlık artacaktır.

Yunanistan, İspanya, Portekiz, İrlanda, Macaristan gibi AB üyelerinin ekonomik çöküşün eşiğine geldiği, kredi notlarının bir bir düşürüldüğü bir dönemde Patronlar Kulübü'nün 'IMF ile anlaşılmazsa felakete gideriz' hezeyanlarına rağmen bu kuruluşla anlaşma yapmayan bir Türkiye'nin ilk çeyrekte yüzde 11,7 büyümesinin ardında siyasî irade ve istikrarın yattığına inanıyorum. Zira Türkiye, kalıplarına sığamayacak kadar büyük bir potansiyeli olan ama hala buna inanmak istemeyenlerin paranoyaları ile korkutulan bir ülke.

1991-2002 yıllarında kartel medyasının hakim olduğu düzende yaşanılan banka hortumlamalarını ne çabuk unuttuk. Bir gecede yüzde 7000'lere varan ve Hazine ihaleleri öncesi karamsarlık tablolarıyla yükseltilen faizleri ve patronların yönettiği başbakanları hatırladıkça bu oylamanın önemini daha iyi anlayın diyorum.

Amerikan Doları 1,44 liraya geriler mi?

ABD ekonomisinden başta konut satışları olmak üzere üst üste gelen olumsuz verilerin ardından uluslararası piyasalarda değer kaybeden ABD Doları, TL karşısında da zayıf bir görünüm sergiledi. 2 Kasım'da yapılacak Kongre seçimlerinden önce Başkan Obama'nın azalan prestijini yeniden kazanmak için biraz daha fazla efor harcayacağı bir döneme girilirken ABD ekonomisinin 2008 yılına göre daha iyi bir durumda olmasına rağmen işsizliğin tırmanması en büyük sıkıntı olarak görülüyor. TL karşısında son haftaların en düşük seviyelerine gerileyen ABD Doları'nın son 18 aylık grafiğinde 1,8-1,44 TL aralığında dalgalanmalar yaşadığını görüyoruz. Yaklaşan referandumda evet çıkma ihtimalinin daha kuvvetli olması döviz piyasalarında satıcılı seyrin devam etmesinde etkili oldu. Ancak şu an için 1,44 seviyelerine doğru geri çekilmenin söz konusu olmadığını düşünüyorum. Son haftalarda iş dünyasının Merkez Bankası'nı dalgalı kur rejiminin tek taraflı işlediği yönündeki eleştirileri bence yersiz. Zira Merkez Bankası döviz alım ihaleleriyle alımlarını artırarak sürdürüyor. Gelişmekte olan ülkelere özellikle Türkiye'ye ilgi sürdüğü sürece döviz gelecek ve fiyatta baskı oluşturacak. Çıkmak istediğinde ise fiyatta yukarı baskı olacak dalgalı kur işletilmezse 2001'deki gibi MB vasıtasıyla paranızı hortumlarlar.

SELİM IŞIKLAR ZAMAN