a- İmf ile ilişkiler dolaba kaldırıldıktan sonra ,borsayı bekleyen en büyük risk ,değiştirilmesi beklenen anayasa maddelerinin mayıs'ta halka referanduma sunulması ve çıkacak sonucun bir erken seçime yol açma olasılığı/ya da olmayabilirliği olarak belirlenmekteyse de hükümetin, seçimin 2011(muhtemelen haziranda)yılında olacağından söz etmesi şimdilik dalgalanmayı bir yerde durdurmakta gibi görülmektedir.

b-Dış piyasalardaki gelişmelerden neredeyse bire bir etkilenen İMKB'de, yabancıların özellikle bu yıl karlarında azalma beklenen bankalardaki ağırlıkta oldukları hisse senetlerindeki alım satım hareketlerinin ne şekilde olacaklarına göre borsanın endeks hareketleri izlenecektir kanısındayım.

c-Öte yandan avrupa birliği ve abd ile çin'deki ekonomik veri ve diğer gelişmelerin de bu yıl önemli yön çiziciler olacağı da kesindir.Özellikle ingiltere,fransa,portekiz ve bazı küçük ülkelerin yunanistan olayı sonrasında olası risk oluşturucu veriler geliştirmeleri durumu da yakından izlenmelidir.Çin'de son açıklanan verilere göre enflasyonun artması,üretimdeki artışa paralel faizlerde yükseltmeyi de gündeme getirecektir.

ç-Bizde ise imf ile bir anlaşma olmamasının hali hazırda DİPS'ler üzerindeki etkisi yakından izlenmelidir.Şöyle ki;ekim 2009 ve sonrası ihalelerde bankalarca alınmış yıllık 9 faiz altındakiler zarar yazmayı sürdürmekte ve yükselecek faizlerden de yıl boyu zarar etmeyi de sürdürecek gibi de görülmektedir.Eğer tüm DİPS'nin yaklaşık % 60 civarının bankalarda olduğu da biliniyorsa bu yıl bankaların geçen yıldaki gibi ekstra kar yazmaları olmayacağından ve de takipteki alacakların da toplamda 22 milyar liraya çıktığı da düşünülürse karlılık geliştirmede rahat bir yıl olmayacağı da beklenmelidir.

d-Abd'de beklenenden önce örneğin yaz aylarında başlayacak bir faiz arttırımı da tüm finans piyasalarını etkileyebilir.Bu durum dolar fiyatlarını yükseltip ithalatı pahalılaştırıp bizde enflasyonu arttırabilir.

e-2010 içinde beklenen 3-5 milyar lira civarı olası halka arzların endeksler üzerinde rölanti riski de dikkatle izlenmelidir.

f-Abd,çin ve ab ülkelerinde gizlenme ihtimali olan şirket ve banka zararlarının yıl içinde ortaya çıkma olasılığı riskleri arttırabilir.

g-Bir israil-iran sıcak savaşı ve sonucunda uzun sürebilecek petrol,d.gaz ve diğer emtiaların yüksek fiyatlanmasından gelebilecek üretimden maliyetlerin yükselmesinin şirket karlılıklarını azaltması yanısıra enflasyonların artması ve büyümelerin azalması sonucunda tekrarlayabilecek global kriz ortamı risk unsurlarının en bilinmez ve aniden gerçekleşebilecek olanıdır.

h-FED'in karşılıksız basıp piyasalara verdiği dolarların etkisiyle normal olmayan global ekonomik aktivitenin,bu dolar'ların çekilmeye başlamasıyla(muhtemelen güz başında) tekrar bir durgunluk,borsalarda büyük düşüşler ve sıkıntılar yaratma ihtimali unutulmamalıdır.

i-İhracatımızın en büyük kısmı ab ülkelerindeki büyümenin, 2010'da da düşük kalması beklendiğinden ihracatımızın arttırılamadığı ortamda zorunlu ithalatın muhtemelen yükselmiş kurlarla artması durumunda yılın ortasından sonra abd'de faizlerin yükselmesiyle aniden yükselebilecek dolar fiyatının özellikle vadeli ithalatta oluşturabilecek zarar riskinin nelere yol açabileceği de iyi hesap edilmeli bence.

ı-Sübjektif bazı iç ve dış gösterge tahminlerim ise(en son mart ayı veri akışlarına göre) şöyledir;
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-yıl sonu enflasyon oranı:%9(Türkiye)
-yıl sonu Dibs(tahvil faizi)%10-11(Türkiye)
-yıl sonu büyüme:3.8(Türkiye)
-yıl sonu ab büyüme hızı:0.7(ab komisyonu tahmini)
-yıl sonu işsizlik oranımız:13-14
-yıl sonu borsada(imkb) yabancı takas oranı:63-66
-yıl sonu abd 10 yıllık tahvil faizi:4.50-4.75
-yıl sonu BDİ(baltic dry ındeks):5.000-6.000
-yıl sonu dolar fiyatı:1.60-1.62 tl.
-yıl sonu berent petrol:85 dl.
-yukardaki tüm tahminlerim, yıl içinde olası bir israil-iran savaşı ve bu günden bilinemeyen başka iç ve dış olumsuz gelişmeleri doğal olarak içermez.

j-2008'de bütçe açığımız -17.4milyar lira iken,2009'da -52.3 olmuşken,faiz dışı fazla 2008'de +32.2 iken,2009'da 0.9'a düşmüş ise bu yıl zor geçebilir.2010 yılında imf ile anlaşma olmadığından, muhtemelen iç ve dış borçlanmaya gidilecek demektir.Bu özellikle iç borç çevirme oranının yüksek olacağı ve piyasalarda likiditenin de azalabileceği anlamına geldiğinden,özellikle faizler yükselecek ve bankaların kredi vermede daha seçici olmalarını da gerektireceğinden(22 milyar lira takipteki alacaklar kalemi zaten bu dikkati 2010'da daha çok zorlayacaktır)ihracat veya iç pazarda güçlü olmayan,çok borçlu şirketlerin zor bir dönem yaşayabileceği de dikkate alınarak yeniden hesaplar yapılmalıdır.

k-Öte yandan kısa süreli de olsa fonlamada ve iç ve dış borçlanmada rahatlık yaratıp,borsada belli bir düzeyi belli bir zaman diliminde koruyabilecek en önemli aşama olan 52 adet hidro el.santrallerinin özelleştirlimesi kısa sürede yapılacak ve bu satışlardan 10-15 milyar dolar civarı bir tutarda gelir sağlanacaktır.Bu nedenle uzun vadeli görünüm dışındaki muhtemel bir kısa süreli olumlu hava etkisini en çok borsada gösterebilir.Buna da dikkat edilmeli bence.

Özellikle borsada yatırımcılar risk-getiri hesaplarına bu yıl daha çok önem vermelidir.Borsadaki şirketlerde nakit yönünden güçlü,borcu az ,yükselecek faiz ortamından ve veya döviz fiyatlarından ekstra kar yazabilecek durumda olanların , 2010 yılı karlılıklarında önemli artışlar olabileceğinden, bu durumun hisse fiyatlarına da yansıması(mevcut haliyle PD/DD=1'in altında olmaları şartı ile) doğal olabilir bence.

Özellikle finans piyasalarında keskin görüşler ve bol kazançlar dileklerimle.

NEHİR ER
MALİ ANALİST,BROKER