Geçen yıl Garanti Bankası'nın yüzde 24.8 hissesini satın alarak Türk bankacılık sektörüne giren İspanya’nın en büyük ikinci bankası Banco Bilbao Vizcaya Argentaria S.A (BBVA) şimdi Türk şirketlerini evlendirecek. BBVA ile birleşme ve satın alma işlemlerinde işbirliği yapacaklarını açıklayan Garanti Yatırım İcra Kurulu Başkanı Metin Ar, "BBVA'nın aktif olduğu ülkelerde danışmanlık yapmak için Türkiye ilgili işlerde BBVA ile ortak çalışıyoruz. Bu evlilik ilişkisi hoşumuza gitti, işimize yaradı. Beraber bazı projelere bakıyoruz. En öne çıkan sektör enerji" dedi.

Seçim sonrası piyasalara ilişkin beklentilerini de dile getiren Metin Ar, dolar bazında yüzde 25 gerileyen borsa endeksinin önümüzdeki aylarda yüzde 10 daha gerileyebileceğini, döviz kurunda yükselişin devam edeceğini ve İMKB'de yüzde 62 olan yabancı payının yüzde 60'a kadar düşebileceğini öngördü.

Garanti Yatırım İcra Kurulu Başkanı Metin Ar, sorularımızı şöyle yanıtladı:

-Garanti Yatırım olarak yeni projeleriniz var mı?

Özel sermaye çalışmamız var. Amerikalı bir şirketle ortak olarak 800 milyon dolarlık bir private equity fonu, harekete geçireceğiz. Türkiye'deki orta ölçekteki işletmelere yatırım yapacak. 30 ile 100 milyon dolar arasında yatırımlar yapacak. Büyüme potansiyeli olan bütün şirketlerle ilgileniyoruz, herhangi bir sektör ayrımımız yok. Yavaş yavaş bazı şirketlere bakmaya da başladık.Türkiye'de gelişen bir pazar. 10-12 tane uluslar arası sermaye piyasası oyuncusu Türkiye'de ofis açtı. Açmamış olanlar da Londra'dan izliyorlar Türkiye'yi. Dolayısıyla bu aktivitede biz de rol almak istiyoruz.

İkinci işimiz de, BBVA yeni İspanyol ortağımız uluslar arası alanda yatırım bankacılığı alanında aktif. Bilhassa İspanyolca ve Portekizce konuşulan ülkelerde. O ülkelerle M&A işlemlerimizde bir hızlanma olsun istiyoruz. BBVA'nın aktif olduğu ülkelerde danışmanlık yapmak için Türkiye ilgili işlerde BBVA ile ortak çalışıyoruz. Bu evlilik ilişkisi hoşumuza gitti, işimize yaradı. GE büyük bir firmaydı ama herhangi bir yatırım bankacılığı faaliyeti yoktu. Dolayısıyla onlarla bizim işimize uygun sinerji yaratamıyorduk. Ama BBVA öyle değil. Çok geniş yatırım bankacılığı faaliyetleri var. Onlarla beraber bazı projelere bakmaya başladık bile. En öne çıkan sektör enerji. Enerji özelleştirmeleri hızla devam ediyor olduğu için enerji ön planda.

-Bazı yabancı bankaların Türk hisse senetleri için yatırım tavsiyelerini negatife çevirmesini nasıl yorumluyorsunuz?

Cari açık kasım ayından alınan tedbirlere rağmen şu an itibariyle tarihin en yüksek geldi. Şimdi kasım ayından alınan tedbirler de bir miktar açığa katkıda bulundu. Tedbirler cari açık azalsın diye alınmasına rağmen geçici olarak cari açık yaratıcı tedbirler doğdu. Çünkü tüketici faiz oranlarının yükselme ihtimali tüketicileri bilhassa otomobil alışlarında ve kredi kullanarak ev eşyası alışlarında alım kararlarını öne çekmelerine sebebiyet verdi. O da ithalatı artırıcı etki yaptı. Herkes bu geçici etkinin normalize olmasını bekliyor. Biz de cari açığın yavaş yavaş kapandığı bir döneme gireceğiz. Türkiye'ye çok para girdikçe kurun daha düşük değerlerde oluşmasına sebep oluyor. O da ithalatı kamçılıyor, ihracatı olumsuz etkiliyor. Türkiye'ye para girişi 2006-2008 döneminde, ağırlıklı uzun vadeli yatırımlardı. Yılda 20 milyar dolar mertebesinde yabancı sermaye girişi vardı. Şimdi kriz döneminden bu yana uzun vadeli sermaye girişi büyük ölçüde düştü ve gelen sıcak para Türkiye'ye gelen paranın yüzde 90'unu oluşturuyor. Bu rakam 3-4 sene önce yüzde 15-20'ler mertebesindeydi.

-Seçim sonrası hükümetin cari açığa yönelik alacağı olası önlemler piyasaları nasıl etkiler?

Hükümet seçim öncesi alınması riskli olan bazı soğutucu tedbirleri almayı haklı olarak seçim sonrasına erteledi. Bu tedbirlerin ekonominin büyüme hızının yüzde 9'lardan 6'alara çekilmesi, ekonomiyi soğutucu ve cari açığı azaltıcı etkileri olacak. Bu da TL'nin değer kaybetmesine yol açacak. Bunun ne şiddette, ne şekilde yaşanacağı tam da bilemediğimiz için biraz da tedirginlik buradan geliyor. Yabancı yatırımcılar da hisse senedi için yüzde 5 civarındaki pozisyonlarını geçtiğimiz 8-9 ay içerisinde Türklere devretti. Yani İMKB'de yüzde 67 civarında yabancı payı şu anda yüzde 62'ye indi. Endeks 5 cente geldiğinden bu yana yabancı kurumsal yatırımcılar uzaktan baktıkları için biraz daha tedbirli olup ve de seçimlerden önce karları çok olduğu için onları realize ederek pozisyonlarının bir kısmından çıktı. Düşen borsada Türkler aldı. Bu biraz daha devam edecek. Belki yabancı payı yüzde 60'a kadar gerileyebilir.

Borsa endeksi %10 daha gerileyebilir

-Bazı şirketlerin ise halka arz kararlarını erteledikleri gözleniyor...

Geçen sene Ekim, Kasım ayında endeks 70 binin üzerine çıkmıştı. O sırada dolar 1.40 TL civarındaydı. Yani döviz bazında 5 cente ulaşmıştık. Bugün ise endeks 63 bin civarında, dolar da 1.60-1.62 aralığında olduğuna göre döviz bazında endeks yüzde 25 civarında geriledi. Bu gerileme neden oldu? Temel tetikleyen unsur Merkez Bankası'nın aldığı tedbirler, bu tedbirlere paralel Hazine yönetiminin hızlı büyümeden tedirgin olması ve bu büyümeyi kontrol altına alacak maliye ve finansal tedbirlerin alınacağını söylemesi ve bir kısmını da alması. Bunun sonucunda da dövizin değeri yükseldi.Merkez Bankası karşılıklarının artırılması sonucunda bankaların karlılıkları yüzde 10 ile 20 arasında düştü. Bu da endeksteki büyük ağırlığı olan bankaların hisse ve şirket değerlerini düşürdü. Bu da halka arz kararlarını etkiledi. Doların yükselişi ve TL endeksin düşüşü ile birlikte borsa endeksinde dolar bazında yüzde 10 daha gerileme görebiliriz. Bizim şu andaki pozisyonumuz bu. Tavsiyemiz de bu yönde. Önümüzdeki aylarda seçim sonuçlarından bağımsız olarak hisse senetlerinde gerileme, döviz fiyatlarında daha da artış bekliyoruz. Şimdi bu gerileme olsa da olmasa da, aynı bile kalsa, dolar bazında endeksin yüzde 25 gerilemesi, halka arz kararlarını etkiledi. İlk 6 için programlanmış bazı halka arzlar ya geri çekildi ya yılın ikinci yarısına, gelecek seneye ertelendi.

Cari açığın kontrolü için dolar 1.70'i görmeli

-Borsadan ne kadar yabancı çıkış oldu?

Herhalde 5 milyar dolar civarında bir çıkış oldu. Ama bunun çok daha fazlası sıcak para girdiği için (Özellikle bonoya ve kısa vadeli faize giriyor) 5 milyar dolarlık çıkışın etkisi çok acıtıcı olmadı. Aksi halde dolar kuru bugün 1.60-1.62 TL değil, 1.70-1.72'de olurdu.

-Dolar nereye kadar gider?

Kesin bir rakam söylemek mümkün değil. Euro dolar ilişkisinin ne olacağı da önemli. Yunanistan ve Portekiz'de sorunlar nasıl çözülecek? Euro- dolar paritesi 1.42 lerden 1.35 lere mi, 1.49 lara mı gidecek? Bilmiyoruz. Parite aynı kalırsa, normal olarak cari açığın bir miktar daha kontrol edilebilir seviyeye gelmesi için doların 1.70'i görmüş olması lazım.

Faizde birkaç puan yükşeliş bekliyoruz

-Faizler ne olur?

Faizlerde her ne kadar Merkez Bankası düşürücü kararlar almaya devam ediyorsa da, piyasadaki tahvil faizleri tekrar yukarı doğru baş kaldırış gösterdi. Bunun devam edeceğini tahmin ediyoruz. Şu andaki tahvil faizlerini Türk piyasası için düşük olduğunu düşünüyoruz. Faizlerde birkaç puanlık yükseliş bekliyoruz. Yükselen faiz düşen borsa matematik kuralı borsa için negatif faktör olacak. Bir başka faktör doların emergent market para birimleri karşısındaki durumu Türk Lirası karşısındaki durumundan çok farklı bir durum gösteriyor. Emergent market para birimleri doların karşısında 2 sene içerisinde ağırlıklı ortalama olarak büyük bir gerileme göstermiş. TL ise aynı mertebede kalmış. Burada da bir düzeltme olması bekleniyor.

Altında, 1.600 $'ın üzerini görebiliriz

-Altına ilişkin beklentileriniz?

Altın çok değerlenmiş durumda. 2008 ortalarından bu yana son 3 sene içinde sürekli artış var. Artış piyasadaki dolar miktarının artışı ile birebir örtüşüyor. ABD ekonomiyi resesyondan çıkarmak için dolar pompaladıkça altının da değeri artıyor. İnsanlar doların başına bir şey gelirse paramı dolarda tutayım diye düşünüyor. Hindistan ve Çin'de ki büyüme oranları ile altının değerlenme grafiğini yan yana koyduğunuz zaman da çok paralel çıkıyor. Hindistan ve Çin sürekli büyüyen ekonomiler olduğu için oradaki zenginliğin bir kısmı da altına gidiyor. Altında dolar bazında 1.600 doların üzerinde değerler bekliyoruz.

Not artışı için biraz acı çekmemiz lazım

-Seçimden sonra not artışı bekliyor musunuz?

Öncelikle Fitch'den bir artış bekliyoruz. Standard Poors ve Moody's'den gelecek not artışının önemi daha az. Çünkü yatırım yapılabilir kategorinin 2 altındayız. Fakat Fitch de bir basamak altındayız. Bir adım yükseltse yatınm yapılabilir seviyeye geliyoruz. Buradaki ikilem şu: Cari açığın azaldığının görülmesi lazım. Cari açık riski devam ederken bizi yatırım kategorisine sokmazlar. Bunun için de biraz daralma olması, biraz acı çekmemiz lazım. Bu düzelme önümüzdeki altı ay içerisinde olursa not artışı gelecek yıl başında olabilir.



AKSAM