TBB Finansal Yeniden Yapılandırma Grubu Başkanı Adnan Memiş, bu süreç sonunda 5 bin esnafın yaklaşık 60 milyon liralık borcunun yeniden yapılandırılacağını tahmin ediyor

2001 krizinde İstanbul Yaklaşımı ile büyük işletmelerin, ardından Anadolu Yaklaşımı ile KOBİ'leri borç batağından kurtaran Bankalar Birliği ( TBB) Finansal Yeniden Yapılandırma Grubu Başkan ve Garanti Bankası Genel Müdür Yardımcısı Adnan Memiş, şimdi de esnaf için kolları sıvadı. Memiş, 2 milyon üyesi olan Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) ile 16 bankanın esnafın banka borçlarının yeniden yapılandırıması konusunda masaya oturduklarını belirterek, bu süreçten 5 bin esnafın yararlanacağını tahmin ediyor.

Borç yapılandırmasında edindiği 10 yıllık birikimi gelecekte kitap haline getirmeyi planlayan Adnan Memiş, bu deneyimlerin ışığında şirketlere krizde ayakta kalmanın sırlarını da veriyor. Nakit akışını iyi yönetemeyen şirketlerin, karlılığı veya sermaye yapısı ne olursa olsun sıkıntı ile karşılaşma olasılığının yüksek olduğuna dikkat çeken Memiş, bu konuda işletmeleri dikkatli olmaları konusunda uyarıyor

Türkiye Bankalar Birliği ( TBB) Finansal Yeniden Yapılandırma Grubu Başkanı ve Garanti Bankası Genel Müdür Yardımcısı Adnan Memiş ile esnaf borçlarının yeniden yapılandırılmasını ve bu sürecin nasıl işleyeceğini konuştuk.

-Yapılandırma kimleri kapsıyor?

Protokol belirli bir bankaya 100 bin liradan daha az tutarlı borcu olan belirli bir tarih itibariyle de sorunlu kredi olarak tanımlanmış bütün borçları kapsıyor. Esnaf olmak yeterli bir neden. Şu anda yaklaşık 16 banka bu sürece katıldı. Burada bankaların iyi bir işbirliği olduğunu düşünüyorum.

BAŞVURU 27 AĞUSTOS'TA DOLUYOR

-Yapılandırmadaki esnaf tanımı nedir?

Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) üyesi olmak yeterli.

-Başvuruda bulunma süresi doldu mu?

Bankalarımız çok hızlı hareket ederek bu süreci bir ay uzattı. 27 Ağustos'ta başvuruda bulunma süresi doluyor.

-Talep nasıl?

Bankalar bu konuda çok proaktif davranamıyor. Çünkü bankaların şu anda mevcut kayıtlarında kişilerin esnaf olduklarını dökümante eden herhangi bir mekanizme yok. Genelde baktığımızda böyle bir tanımlama sözkonusu değil. Bu tanımlama sözkonusu olmayınca müşteri dağarcıklarında kimin esnaf kimin TESK üyesi olduğunu kendi datalarından hareketle saptayamıyorlar. Bunlara yönelik kampanya, bilgilendirme mesajı gönderme imkanı yok. Ama TESK'in tabii ki kendi üyelerine bilgilendirme imkanı var. Bunu da yaptıklarını düşünüyorum.

36 AYA KADAR %15 FAİZ

-Tahmininiz nedir? Bu süreç sonunda ne kadar esnaf borcu yapılandırılmış olacak?

Tahminim 60 milyon lirayı aşan tutarda borç yapılandırılmış olacak. Böyle bakınca düşük bir rakam. Bu yapılandırmanın uygulamaya konulduğu aylarda kamu borçlarının yapılandırılması da neredeyse eş zamanlı oldu. Dolayısıyla kamu borçlarını yapılandırmış olan vatandaşlarımızın oradaki yükümlülüklerini yerine getirmedeki istekleri daha ön plana çıktı. Orada ciddi bir şekilde geçmişle hesaplaşma sözkonusuydu.

-TESK ile yapılan protokol sonucunda kaç esnafla barışmayı planlıyorsunuz?

Tahminim 5 bini aşkın bir esnaf ve sanatkar muhtemeldir ki bu süreçten yararlanmış olacak.

-Vade ve faiz koşulları nedir?

36 aya kadar bir imkan tanındı. Arzu edenler 18 aya kadar daha düşük faiz oranından yapılandırma sürecine girdi. Burada bankalar faiz oranını kendileri belirlemedi. Ayrı bir parametre üzerinden bu yapılandırılmanın gerçekleşmesini başta ben olmak üzere bütün arkadaşlarımız tercih etti. Neden? Çünkü muhtelif şekillerde speküle edilebilirdi. Biz tamamen Merkez Bankası'nın belirlediği avans faiz oranlarını esas aldık. Bu da dönem dönem değişiyor. En son yüzde 15 civarındaydı. Gidip de bir tüketici kredisi almaya kalksanız bundan daha iyi faiz almanız mümkün değil.

Deneyimlerini kitap haline getirecek

-Borç yapılandırmasına ilişkin birikimlerinizi kitap haline getirmeyi düşünür müsünüz?

Çok isterim. Aklımdan geçti. Gerçekten yapamadığım takdirde kendimi de kınayacağım bir davranış olur. Elimizde çünkü bayağı bir malzeme var. Gelecek kuşaklar için yol gösterici iyi bir deneyim olduğunu ben de düşünüyorum. Akademik olarak da ele alınması gereken bir konu. Baktığınız zaman Türkiye'nin son 10 yılda bankacılık sistemi üzerinden geliştirilmiş bu tip yapılandırma programları benim kendi gözlemlerime göre Türkiye'nin bankacılık alanında hatta ihraç edebileceği bir know-how'u da ifade ediyor. Gerçekten Türkiye'de geçmişte özellikle İstanbul Yaklaşımı çok etkili sonuçlar doğurdu. Türkiye'nin yapması gereken ileride olası risklere karşı bu sistemleri geliştiren bir yapı içerisinde olaylara bakmasıdır. Yeri geldiği zaman da o günkü riskin ihtiyaç duyduğu dozajda ve içerikte bu yapılandırmaların hemen devreye girebilmesini sağlamaktır. Zaman zaman bu konularda müdahalenin gecikmesine neden olan bir takım kamusal yükümlülükler ortaya çıkabiliyor.

Nakitini yönetemeyen şirket sıkıntıya düşer

-Bugüne kadarki deneyimlerinize dayanarak işletmelere önerileriniz var mı?

Hemen her işletmenin mutlaka ve mutlaka asla gözden kaçırmaması gereken şey nakit akışı. Nakit akışını iyi yönetemeyen şirketler, şirketin karlılığın ne olursa olsun, sermaye yapısı ne olursa olsun bir sorunla karşılaşmaya her zaman açıktır.Türkiye'de karşılaştığımız vakaların çoğu zamanında nakit akışını iyi izleyememiş insanların dramları görürüz. Kişilerin, özellikle şirket yöneticilerin mutlaka ve mutlaka göz ardı etmemeleri gereken şey nakit akışlarını, önümüzdeki dönemlerdeki parasal giriş ve çıkışlarının trafiğini çok iyi yönetiyor olmaları gerekir. Bugün en iyi bilinen şirketler bile sadece nakit akışını iyi yönetememekten dolayı çok ciddi sorunlarla karşılaşabiliyor.

Baba başka, oğul başka telden çalıyor

-Şirketlerde gözlediğiniz başka kırılganlıklar var mı?

Özellikle aile şirketlerinde kuşak farklılıklarından kaynaklanan riskler ortaya çıkıyor. Bu da sıklıkla karşımıza çıkan bir risk. Çünkü bir baba bir işletmeyi kuruyor belli ölçülerde geliştiriyor. O koşulların şirketin kültüründe bir yeri oluşuyor. Daha sonra iyi koşullarda yetişen çocuklar eğitimlerini yurtdışında tamamlayıp döndükleri zaman aile şirketinde baba ile veya şirketi yöneten aile bireyleri arasında görüş farklılıkları ortaya çıkıyor. Farklı anlayışların işe yansıması çok ciddi sonuçlar doğuruyor. Bu sonuçlar bazen çok iyi oluyor bazen de kötü oluyor. Bu da yönetilmesi gereken bir risk. Dolayısıyla kuşak farklılıkları bizim sıklıkla karşılaştığımız bir risktir.

Yüzde 47'si Marmara'dan

TESK ile yapılan "Finansal Yeniden Yapılandırılma Protokolü"ne Akbank, Alternatif Bank, Anadolubank, Denizbank, Eurobank Tekfen, Finansbank, HSBC Bank, Şekerbank, Tekstilbank, Türk Ekonomi Bankası (TEB), Ziraat Bankası, Garanti Bankası, Halk Bankası, İş Bankası, Vakıflar Bankası ve Yapı ve Kredi Bankası katıldı.Temmuz 2011 itibariyle 3.218 esnaf ve sanatkar Finansal Yeniden Yapılandırma Programı kapsamına alındı. Yeniden yapılandırılan borç tutarı 43.052 bin TL, Kapsama alınan esnaf ve sanatkarların; yüzde 47'si Marmara, yüzde 15'i Ege, yüzde 12'si Akdeniz, yüzde 11'eri İç Anadolu ve Karadeniz, yüzde 2'şeri ise Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ne ait.

Ayfer Arslan-AKSAM