Mahkeme kararının aynı şekilde dava açarak kesintilerin anapara üzerinden yapılan kısmını geri almak isteyenler için emsal teşkil etmediği görüşünde olan Garanti Emeklilik Genel Müdür Yardımcısı Yasemen Köne, bu konuda yasada değişiklik yapılana veya emsal niteliğinde sayılacak bir karar belirginleşinceye kadar emeklilik sisteminde mevcuttaki stopaj uygulamalarının devam edeceğini söyledi.

Bireysel Emeklilik Sistemi ve hayat sigortacılığında halihazırda yüzde 15 ila yüzde 35 arasında bir vergi avantajının katılımcılara sunulduğunu hatırlatan Köne, “Sistem kurgulanırken katılımcıların sistemden erken çıkmaları durumunda kullandırılan bu avantajın bir kısmının geri alınması öngörülmüştü. Stopaj uygulaması da bu düşünceden doğmuştu. Bahsedilen mahkeme kararının, BES ve hayat sigortasında köklü bir değişikliğe neden olma olasılığını bu nedenle mümkün görmüyoruz” dedi.

AVANTAJDAN YETERİ KADAR FAYDALANILAMIYOR

Katılımcıların sistemin sağladığı bu faydadan henüz gerektiği seviyede yararlanmadıklarını da aktaran Köne, bu konuda şunları söyledi: “Bireysel emeklilik katılımcılarının sadece üçte biri vergi avantajını kullanmakta. Elbette ki ev hanımları ve öğrenciler gibi bazı katılımcılar sistem gereği vergi ödemedikleri için vergi muafiyetinin kapsamı dışındalar. Bir kısım katılımcı ise vergi ödedikleri halde bazı muhasebe uygulama eksikleri nedeniyle bu avantajdan yararlanamayabiliyorlar. Fakat vergi avantajını kullanmayanların çoğu, bilgi eksikliğinden veya aslında son derece kolay olan bir işlemi gerçekleştirmeye vakit ayırmamaktan dolayı bu değerli faydayı kaçırabiliyorlar. Burada katılımcının kaybını çarpıcı bir örnekle ifade etmek gerekirse; ayda 150 TL katkı payı ödeyen bir katılımcı, bulunduğu vergi dilimine göre 35TL’ye varan kısmını geri alabilecekken, yeterince ilgi veya bilgi sahibi olmaması nedeniyle bu faydadan vazgeçebiliyor. Bu rakamı toplama vurursak, 30 yaşındaki bu katılımcı emekli olana kadar geçen 26 yıllık birikim süresi boyunca yaklaşık 47 bin TL öderken, vergi avantajından faydalanarak 16 bin TL’yi geri alabilir; böylece cebinden toplamda sadece 30 bin TL çıkarak emekli olduğunda yaklaşık 127 binlik muhtemel birikime ulaşabilir. Bu gibi önemli bir rakamın göz ardı edilmemesi gerektiği ile ilgili farkındalık mutlaka yaratılmalıdır.”

Vergi avantajı hakkında toplumdaki bilinirliği artırmak ve bilincin yerleşmesini sağlamak amacıyla çeşitli etkinlik ve uygulamalar yapılabileceğini de vurgulayan Köne, “Biz de Garanti Emeklilik olarak katılımcılarımızın vergi avantajlarını kolayca kullanabilmeleri için hızlı dekont adımını kullanıma açtık. Bu altyapıyı tanıtmak için düzenlediğimiz kampanyayı sadece hizmetin değil, aynı zamanda vergi avantajının tanıtımını yapmak için de bir fırsat olarak görüp değerlendirdik. Sektördeki diğer firmaların da katkılarıyla vergi avantajı bilinci daha da artacaktır” şeklinde konuştu.

İŞSİZLİK ÜRÜNLERİNİN ETKİSİ

İşsizlik ürünlerinin sektöre canlılık kazandırdığını da ileri süren Köne, “Şirketimizin hayat prim üretimi 2009 Ağustos sonu itibarıyla geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 54 artış gösterdi. Bu artışta en büyük pay şüphesiz işsizlik ürünlerinden elde ettiğimiz üretimden gelmektedir. 2008 yılı Ağustos sonu itibarıyla hayat sektöründe toplam prim üretimi 1,1 milyar TL idi. Bu yıl aynı dönemde toplam prim üretimi 1,24 milyar TL’ye ulaştı. 2009 yılında işsizlik ürünlerinden 100 milyon TL’nin üzerinde prim üretimi gerçekleşti. İşsizlik ürünleri olmasaydı hayat sigortası sektörü sadece yüzde 4’lük bir büyüme kaydetmiş olacaktı. Bu oran ise reel küçülme manasına gelmektedir. Bilindiği üzere Bireysel Emeklilik Sistemi’nin hayata geçirilmesi sonucu gerçekleşen aktarım nedeniyle, hayat üretiminin büyük bir kısmını oluşturan birikimli hayat sigortaları güç kaybetmeye başladı ve payı yüzde 40’ların altına indi. İşte bu dönemde risk ürünleri sektörde lokomotif konumda yer almaya başladılar. Birikimli hayat ürünlerinden risk ürünlerine doğru yaşanan bu transformasyon sonrası, yüzde 10-15’lik büyüme oranlarına ulaşılmada büyük etkiye sahip olan risk ürünleri sayesinde sektörün çok daha hızla büyüyeceğini bekliyoruz.”

Yasemen Köne, kriz ortamında bireysel emeklilik fonlarının yüksek getirilerinin, sistemin yatırımcısının gözünde bir kez daha güven kazanmasını sağladığını söyleyerek sözlerine şöyle devam etti: “Satışlar hız kesmeden artmaya devam etti. Piyasaların krizin etkileriyle boğuştuğu 2008 yılında emeklilik fon getirileri pozitif olan 3 ülkeden biri Türkiye oldu. Bu nedenle katılımcılar da küçük tutarlarda ve disiplinli tasarrufa olanak sağlayan en güvenilir ve en avantajlı yatırım aracı olan bireysel emeklilik sisteminin faydalarından yararlanmaya devam ettiler. 2009’un ilk 9 ayında dahi ortalama yaklaşık yüzde 19 getiri sağlayan emeklilik fonlarının da etkisiyle bireysel emeklilik sistemi fon büyüklüğü yılbaşına oranla yüzde 34’lük bir artış ile ilk 9 ay sonunda 8,6 milyar TL’ye yaklaştı. Kriz döneminde bile bu performansın yakalanmasını katılımcıların emeklilik sisteminin benzer özellikleri ile kriz döneminde de küçük küçük tasarrufların gidebileceği en doğru adres olarak görmesinin bir kanıtı olarak yorumluyorum.”

HAK EDİŞ KURUMSALI BÜYÜTECEK

Yasemen Köne kurumsal katılımlarla ilgili olarak ise şöyle konuştu: “İşveren katkılı emeklilik planlarında, vesting uygulaması sayesinde 2009 yılında yeni işlerde önemli artış yaşanabileceği öngörülürken, şirketlerin krizin akabinde bütçelerinde kısıtlamalara gitmeleri nedeniyle beklenen gelişim yakalanamadı. Gelişmiş ülkelerde özel emeklilik sistemlerinin temelini grup emeklilik planlarının oluşturduğu görülüyor. Hatta bazı ülkeler zorunlu grup emeklilik sistemine geçme yoluyla sağladıkları varlıklarla, ekonomilerinde belirli oranda rahatlama gerçekleştirmişlerdir. Ülkemizde halen grup sözleşmeleri, toplam emeklilik sözleşmelerinin yüzde 22'sini oluşturuyor. Yakın gelecekte bunun değişeceğini ve hak ediş uygulamasının benimsenmesi sayesinde inanılmaz etkin ve değerli bir insan kaynağı aracı olan işveren katkılı planların hızla artacağını düşünüyoruz. Önümüzdeki dönemlerde bu uygulamanın sisteme faydasını daha net görebileceğiz. Son aylarda kurumsal katılımların hareketlenmeye başladığını görüyoruz. Ekonomik iyileşme ile birlikte beklediğimiz performansa ulaşması hayal olmayacaktır.” Sigortacı Gazetesi